nga Associated Press
TEL AVIV, Izrael – 13 tetor 2025
Presidenti Donald Trump mbërriti në Izrael të hënën për të shënuar armëpushimin dhe marrëveshjen për pengjet, të ndërmjetësuar nga SHBA-ja, midis Izraelit dhe Hamasit – një marrëveshje që ai e shpalli se kishte përfunduar efektivisht luftën dhe kishte hapur derën drejt ndërtimit të një paqeje të qëndrueshme në Lindjen e Mesme.
Ndërsa zbriti nga Air Force One, një autokolonë automjetesh solli në Izrael pengjet e parë të liruar nga Hamasi, si pjesë e marrëveshjes.
Presidenti izraelit Isaac Herzog dhe Kryeministri Benjamin Netanyahu e pritën Trumpin në pistë, ndërsa një bandë ushtarake luante muzikë.
Në Sheshin e Pengjeve në Tel Aviv – vendi i demonstratave të vazhdueshme gjatë dy viteve të luftës – turma brohoriti për Trumpin.
Momenti mbetet i brishtë, me Izraelin dhe Hamasin ende në fazat e hershme të zbatimit të fazës së parë të planit, që synon t’i japë fund konfliktit që filloi më 7 tetor 2023.
Faza e parë e marrëveshjes së armëpushimit parashikon: lirimin e 48 pengjeve të fundit të mbajtur nga Hamasi; lirimin e qindra të burgosurve palestinezë të mbajtur nga Izraeli; një rritje të ndihmës humanitare për Gazën; dhe një tërheqje të pjesshme të forcave izraelite nga qytetet kryesore të Gazës.
Ndërsa familjet janë gëzuar pa masë për ribashkimet e afërta dhe palestinezët janë të etur për një rritje të ndihmës humanitare, Trump tha se beson që ekziston një dritare e ngushtë për të riformuar rajonin dhe për të rivendosur marrëdhëniet e dëmtuara prej kohësh midis Izraelit dhe fqinjëve të tij arabë.
“Lufta ka mbaruar, OK?” u tha Trump gazetarëve që udhëtonin me të në bordin e Air Force One.
“Mendoj se njerëzit janë lodhur prej saj,” tha ai, duke theksuar se besonte që armëpushimi do të mbahej për shkak të kësaj.
Presidenti republikan tha se mundësia e paqes u mundësua nga mbështetja e administratës së tij për shkatërrimin e plotë nga Izraeli të përfaqësuesve iranianë, përfshirë Hamasin në Gaza dhe Hezbollahun në Liban.
Shtëpia e Bardhë tha se hovi po rritet gjithashtu sepse shtetet arabe dhe myslimane po demonstrojnë një fokus të ripërtërirë në zgjidhjen e konfliktit më të gjerë, dekadash të gjatë izraelito-palestinez dhe, në disa raste, thellimin e marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara.
Në shkurt, Trump parashikoi se Gaza mund të rindërtohej në atë që ai e quajti “Riviera e Lindjes së Mesme”. Por të dielën, në bordin e Air Force One, ai ishte më i matur.
“Nuk e di nëse do të jetë Riviera për njëfarë kohe,” tha Trump. “Është shkatërruar. Ky është si një kantier shkatërrimi.” Por ai tha se shpresonte të vizitonte territorin një ditë. “Do të doja të vija këmbën aty, të paktën,” tha ai.
Trump do të vizitojë së pari Izraelin për t’u takuar me familjet e pengjeve dhe për të folur në Knesset, ose parlament – një nder i fundit i dhënë Presidentit George W. Bush në vitin 2008.
Më pas, presidenti do të ndalojë në Egjipt, ku ai dhe Presidenti egjiptian Abdel-Fattah el-Sissi do të drejtojnë një samit në Sharm el-Sheikh me liderë nga më shumë se 20 vende, për paqen në Gaza dhe në Lindjen e Mesme më të gjerë.
Si Izraeli, ashtu edhe Egjipti njoftuan se Trump do të merrte nderimet më të larta civile të vendeve të tyre.
Armëpushimi mbetet i paqëndrueshëm, dhe është e paqartë nëse palët kanë arritur ndonjë marrëveshje mbi qeverisjen e Gazës pas luftës, rindërtimin e territorit dhe kërkesën e Izraelit që Hamasi të çarmatoset.
Negociatat mbi këto çështje mund të dështojnë, dhe Izraeli ka lënë të kuptohet se mund të rifillojë operacionet ushtarake nëse kërkesat e tij nuk plotësohen.
Pjesa më e madhe e Gazës është shndërruar në gërmadha, dhe rreth 2 milionë banorët e territorit vazhdojnë të luftojnë në kushte të dëshpëruara.
Sipas marrëveshjes, Izraeli ra dakord të rihapë pesë pika kalimi kufitar, gjë që do të ndihmojë në lehtësimin e fluksit të ushqimit dhe furnizimeve të tjera në Gaza, pjesë të së cilës po përjetojnë uri të madhe.
Rreth 200 trupa amerikane do të ndihmojnë në mbështetjen dhe monitorimin e marrëveshjes së armëpushimit, si pjesë e një ekipi që përfshin vende partnere, organizata joqeveritare dhe aktorë të sektorit privat.
