Një konflikt mbi atë se çfarë do të thotë “Amerika e Para” dhe kush e përcakton atë.
Edhe kritikët e tij pranojnë se Tucker Carlson ofroi një performancë mbërthyese në podkastin e 18 qershorit, kur pyeti rreptësisht Senatorin Ted Cruz për zellin e tij për bombardimin e Iranit. A besonte vërtet zotëri Cruz se urdhërimi biblik për të “bekuar” kombin e Izraelit kërkonte që Amerika t’i bashkohej luftës së Binyamin Netanyahut? A dinte zotëri Cruz fakte bazë si popullsia dhe përbërja etnike e vendit, sundimtarët e të cilit ai dëshiron t’i përmbysë? Senatori republikan nga Teksasi u zhvendos me parehati, akuzoi zotëri Carlson se kishte një “fiksim” me hebrenjtë dhe më vonë i hodhi poshtë pyetjet e tij “kapëse”.
Intervista dha një shfaqje jashtëzakonisht të gjallë të hendekut që është hapur në botën e Trumpit mbi politikën e jashtme. Lufta civile e MAGA-s mbi atë nëse Amerika duhet të bombardojë Iranin ka vazhduar prej ditësh në televizion, podkaste të krahut të djathtë dhe media sociale. Rivalët e kanë denoncuar njëri-tjetrin si “MAGA i rremë”, me një vrazhdësi të rezervuar zakonisht për denoncimet e së majtës. Në fakt, e majta dhe e djathta e fortë pasqyrojnë njëra-tjetrën teksa akuzojnë Izraelin se po e shtyn Amerikën drejt luftës.
Për shumë nga rojet e vetëshpallura të flakës së MAGA-s, prej të cilëve zotëri Carlson është ndër më të shquarit, “Amerika e Para” do të thotë, mbi të gjitha, ta mbash Amerikën jashtë luftërave të përhershme në Lindjen e Mesme pas atyre në Irak dhe Afganistan. Vetë zotëri Trump, duke folur në Riad muajin e kaluar, dënoi marrëzitë e neokonservatorëve që mendonin se mund të sillnin demokracinë me forcë ushtarake: “Të ashtuquajturit ndërtues të kombeve shkatërruan shumë më tepër kombe sesa ndërtuan.”
Zotëri Trump është luhatur mbi atë që çfarë duhet të bëjë Amerika dhe ka thënë publikisht se nuk e ka vendosur mendjen. Ndonjëherë ai i është bashkuar një kori të figurave të mëdha republikane dhe Fox News-it duke kërcënuar me sulme amerikane ndaj Iranit dhe madje përmbysjen e regjimit shiit të Ayatollah Ali Khameneit. “Ne e dimë saktësisht se ku fshihet i ashtuquajturi ‘Lider Suprem’. Ai është një objektiv i lehtë […]”, postoi zotëri Trump në rrjetin e tij social Truth Social më 17 qershor. Në raste të tjera ai ka promovuar diplomacinë.
Bota e Trumpit ka qenë prej kohësh e ndarë mes afërsisht tre kampeve të politikës së jashtme: skifterët ndërkombëtaristë nga njëra anë, “përmbajtësit” neo-izolacionistë nga ana tjetër dhe, në mes, “prioritizuesëve” që mendojnë se Amerika duhet të fokusohet në Azi për t’u përballur me Kinën në kurriz të angazhimeve në Evropë dhe Lindjen e Mesme. Të gjithë në përgjithësi i janë nënshtruar zotëri Trump edhe nëse premtimet e tij për të sjellë paqe në zonat e luftës nuk kanë dhënë fryte. Ukraina është braktisur pjesërisht në luftën e saj kundër Rusisë dhe Izraelit i është dhënë dorë e lirë në luftën e tij kundër Hamasit në Gaza. Asnjëra nga këto beteja të politikës së jashtme nuk e ka tendosur shumë koalicionin MAGA.
Lufta në Iran është ndryshe. Për skifterët ajo ofron një mundësi të rrallë për të zgjidhur një çështje të hidhur që ka qenë e hapur që kur revolucionarët shiit në Teheran morën peng 52 anëtarë të stafit të ambasadës amerikane në vitin 1979. Për përmbajtësit ajo ringjall fantazmat e luftërave të fundit të Amerikës, të cilat ndihmuan në nxitjen e valës populiste për zotëri Trump. Ç’është më e rëndësishmja, Izraeli ushtron një tërheqje të fortë mes republikanëve, sidomos atyre me prirje evangjelike.
Rifta u hap në fillim të qershorit, ndërsa negociatat midis Iranit dhe Amerikës për të kufizuar programin bërthamor të Iranit ngecën dhe Izraeli u përgatit për veprim ushtarak. Më 4 qershor, zotëri Carlson, një ish-komentator televiziv i larguar nga Fox, vuri në shënjestër Mark Levin, një prezantues aktual në rrjet, për shkuarjen në Shtëpinë e Bardhë “duke bërë lobim për luftë me Iranin”. Zotëri Levin u kundërpërgjigj kundër “qeverisë së fshehtë brenda një qeverie” që kërkon të tërheqë zotëri Trump drejt izolacionizmit.
Sherri u bë më i zëshëm pasi Izraeli sulmoi Iranin më 13 qershor. Skifterët kërkojnë që Trump të shkojë “gjithë-përfshirës” për të ndihmuar Izraelin të bombardojë vendet bërthamore iraniane. Zotëri Levin postoi se “REGJIMI IRANIAN DUHET TË SHKATËRROHET.” Përmbajtësit janë të vendosur që Amerika të mos marrë pjesë në armiqësi. Steve Bannon, ish-kryestrategu i zotëri Trump, akuzoi Izraelin se po përpiqej të “shtynte” Amerikën në një luftë që nuk mund ta përfundonte. “Pse duhet ta pastrojmë ne rrëmujën tuaj?” postoi Marjorie Taylor Greene, një kongresiste tha: “Kushdo që lëpihet që SHBA-ja të përfshihet plotësisht në luftën Izrael/Iran nuk është MAGA.” Benyamin Netanyahu, kryeministri i Izraelit, u bashkua në këtë grindje diplomatike: “Shihni, unë e kuptoj ‘Amerika e Para’ (MAGA). Nuk e kuptoj ‘Amerika e Vdekur’. Kjo është ajo që duan këta njerëz [sundimtarët e Iranit],” i tha ai ABC News.
Por është zotëri Carlson, me zemërimet e tij kundër “luftënxitësve”, i cili duket se ka acaruar më së shumti presidentin. Zotëri Trump e quajti podkasterin “i çmendur”. Tani që zotëri Trump ka hapur një dritare dyjavore për diplomaci, përmbajtësit mund të qetësohen. Zotëri Bannon doli nga dreka me zotëri Trump për të thënë se gjithçka është mirë; dhe presidenti pretendon se zotëri Carlson ka kërkuar falje. Por grindja vazhdon. Këmbëngulja e saj ngre dy pyetje. A do të ndikojë ajo në vendimin e zotëri Trump, dhe a do të minojë popullaritetin e tij?
Zotëri Trump kontrollon partinë e tij si pak presidentë të tjerë para tij. Republikanët që janë përplasur me të, ose janë bërë të parëndësishëm, ose i janë përulur dëshirave të tij. Në fund të fundit, “Amerika e Para” është më pak një ideologji sesa një slogan për çfarëdo që zotëri Trump zgjedh. “Epo, duke marrë parasysh se unë jam ai që zhvillova ‘Amerika e Para’, dhe duke marrë parasysh se termi nuk u përdor derisa erdha unë, mendoj se unë jam ai që vendos,” i tha ai revistës Atlantic. “Për ata njerëz që thonë se duan paqe—nuk mund të kesh paqe nëse Irani ka një armë bërthamore.”
Llogaritjet e tij ka të ngjarë të jenë më prozaike sesa ideologjike. A ka hapësirë për një marrëveshje diplomatike? A kanë krijuar sukseset ushtarake të Izraelit një mundësi që Amerika të japë një goditje vendimtare por me rrezik të ulët kundër Iranit, duke hedhur, themi, disa bomba shkatërruese bunkerash? Partia Republikane ka të ngjarë të mbështesë vendimet e tij.
Sa i përket mbështetjes së tij elektorale më të gjerë, sondazhi i fundit javor i YouGov i kryer për The Economist zbulon se një shumicë e amerikanëve e shohin Iranin si një armik dhe programin e tij bërthamor si një kërcënim. Megjithatë, një shumicë gjithashtu thotë se Amerika nuk duhet të përfshihet në konflikt (ndjesia është më e fortë tek Demokratët sesa tek Republikanët).
Një vendim për të bombarduar Iranin do të ishte një luftë e zgjedhur. Nëse zotëri Trump shënon atë që duket si një fitore e lehtë, pa forca tokësore, ai ka të ngjarë të përshëndetet si një udhëheqës i fuqishëm. Nëse ai e fut vendin në një moçal rajonal dhe çmimi i naftës rritet, verdikti publik ka të ngjarë të jetë i ashpër.
The Economist
