Pas një ndërprerjeje prej gati dy dekadash, Kroacia ka rikthyer shërbimin ushtarak të detyrueshëm për të rinjtë, duke thirrur rreth 1.200 prej tyre në muajin janar 2026. Ky vendim shënon një kthim të rëndësishëm pas vendimit për heqjen e shërbimit në vitin 2008, kur vendi synonte profesionalizimin e ushtrisë dhe përgatitjen për anëtarësimin në NATO.
Ministri i Mbrojtjes, Ivan Anušić, argumenton se shërbimi ushtarak i detyrueshëm është një mjet për të formuar disiplinë dhe përgatitje për sfidat e sigurisë, ndërsa shumica e qytetarëve duket se mbështesin rikthimin e tij. Sipas sondazheve, shtatë nga dhjetë kroatë janë në favor, ndërsa ligji u miratua shpejt në Parlament me mbështetje të gjerë.
Ky rikthim nuk vjen rastësisht. Me Hungarinë si fqinj i vetëm që ndan kufirin me Ukrainën, shqetësimet rreth sigurisë rajonale kanë rifilluar. Incidenti i një droni të rrëzuar mbi Zagreb në 2022, edhe pse pa pasoja të mëdha, ka risjellë në vëmendje nevojën për një ushtri të aftë dhe të gatshme.
Shërbimi i ri përfshin dy muaj trajnim dhe synon të përgatisë brezin e ri për “çdo kërcënim të madh”, sipas autoriteteve. Drejtues të institucioneve ushtarake dhe akademike theksojnë se ky është një hap për t’u rikthyer tek vlerat e përgjegjësisë qytetare, disiplinës dhe gatishmërisë për mbrojtjen e vendit.
Rikthimi i detyrimit ushtarak në Kroaci pasqyron një trend më të gjerë në Ballkan, ku disa vende po rishikojnë rolin e qytetarëve në mbrojtjen kombëtare, pas dekadash qetësie dhe sigurie relative. Edhe pse shqetësimet për një konflikt të drejtpërdrejt janë të vogla, vendimi ka një dimension preventiv dhe strategjik, duke synuar të ndërtojë një ushtri më të fortë dhe qytetarë të përgatitur për të ardhmen.
Ky rikthim është jo vetëm një masë sigurie, por edhe një reflektim mbi kujtesën historike, mbi përgjegjësinë ndaj demokracisë dhe mënyrën se si shoqëritë ballkanike përballen me pasigurinë në një rajon shpesh të paqëndrueshëm.
