Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka rikonfirmuar së fundmi kërkesën që Selia e Shenjtë ta njohë zyrtarisht pavarësinë e Kosovës, gjatë një takimi në Vatikan me Papa Leonin XIV dhe Sekretarin e Shtetit, kardinalin Pietro Parolin. Sipas Osmanit, një vendim i tillë do të kishte ndikim pozitiv për paqen, stabilitetin dhe mirëqenien në rajon. Megjithatë, kjo kërkesë e përsëritur hap sërish debat mbi arsyet pse Vatikani, edhe pas më shumë se 17 vitesh nga shpallja e pavarësisë, vazhdon të mos e njohë Kosovën.
Zyrtarisht, Selia e Shenjtë justifikon qëndrimin e saj me nevojën për stabilitet rajonal dhe respektimin e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Megjithatë, në diskursin publik dhe veçanërisht brenda komunitetit mysliman në Kosovë, ekziston perceptimi se ky neutralitet nuk është thjesht diplomatik, por edhe selektiv dhe i ngarkuar me interesa fetare.
Kosova është një shtet me shumicë dërrmuese myslimane, me një histori të gjatë bashkëjetese ndërfetare. Megjithatë, Vatikani ka treguar historikisht kujdes të veçantë në vendimmarrje në territore ku Kisha Katolike nuk përbën shumicë, duke favorizuar shpesh qasje që lidhen me mbrojtjen dhe zgjerimin e ndikimit katolik. Kjo ka nxitur shqetësime se mosnjohja e Kosovës lidhet edhe me faktin se shteti i ri nuk përputhet me interesat tradicionale fetare të Selisë së Shenjtë.
Nga perspektiva islame, problematike mbetet ideja që njohja e shtetësisë kushtëzohet nga balanca fetare apo potenciali për “katolicizim” të shoqërisë. Një shtet modern dhe demokratik nuk duhet të vlerësohet mbi baza fetare, por mbi parimet e drejtësisë, të drejtës për vetëvendosje dhe respektimit të të drejtave të njeriut – parime që vetë Vatikani i promovon në diskursin ndërkombëtar.
Për komunitetin mysliman në Kosovë, njohja nga Vatikani do të ishte e mirëpritur vetëm nëse vjen si akt i drejtë dhe i sinqertë diplomatik, jo si mjet ndikimi fetar. Në të kundërtën, vazhdimi i këtij qëndrimi ushqen bindjen se Selia e Shenjtë ende e sheh Kosovën më shumë përmes prizmit të interesave fetare sesa si realitet politik dhe shoqëror të konsoliduar.
Në këtë kontekst, kërkesa për njohje mbetet legjitime, por ajo duhet të shoqërohet edhe me një debat të hapur dhe kritik mbi barazinë fetare, sovranitetin dhe respektin për identitetin shumicë të popullit të Kosovës.
