Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës (IHMK) ka bërë të ditur se në Kosovë regjistrohen mesatarisht rreth 26 ditë me mjegull gjatë vitit, një dukuri meteorologjike që shfaqet kryesisht gjatë muajve të dimrit dhe që mund të shkaktojë pasoja të ndryshme për shëndetin, sigurinë dhe jetën e përditshme të qytetarëve.
Sipas IHMK-së, mjegulla formohet në shtresat e ulëta të atmosferës, si pasojë e lagështisë së lartë relative të ajrit, temperaturave të ulëta dhe lëvizjeve të vogla të masave ajrore. Ajo klasifikohet në mjegull të dendur, të mesme dhe të rrallë, varësisht nga niveli i dukshmërisë. Në Kosovë, mjegulla paraqitet më shpesh gjatë muajve dhjetor–shkurt, që përbëjnë rreth 57 për qind të rasteve vjetore.
Dëmet dhe rreziqet nga mjegulla
Mjegulla ndikon drejtpërdrejt në uljen e dukshmërisë, duke rritur rrezikun e aksidenteve në komunikacion rrugor dhe ajror. Ajo mund të shkaktojë vonesa në transport, ndërprerje të fluturimeve dhe vështirësi në qarkullimin e përditshëm.
Në aspektin shëndetësor, mjegulla, sidomos kur shoqërohet me ndotje të ajrit, mund të përkeqësojë gjendjen e personave me sëmundje të frymëmarrjes, si astma, bronkiti dhe sëmundjet kardiovaskulare. Lagështia e lartë dhe ajri i rënduar ndikojnë negativisht edhe te fëmijët, të moshuarit dhe personat me imunitet të dobët.
Gjithashtu, mjegulla mund të dëmtojë bujqësinë, duke ndikuar në shfaqjen e sëmundjeve te bimët dhe duke penguar proceset normale të rritjes, sidomos në periudhat e gjata me lagështi.
Masa personale dhe familjare për mbrojtje
IHMK dhe institucionet përkatëse rekomandojnë që gjatë ditëve me mjegull qytetarët të marrin masa parandaluese. Shoferët duhet të ulin shpejtësinë, të përdorin dritat e mjegullës dhe të ruajnë distancë të sigurt mes automjeteve.
Në familje, këshillohet kufizimi i daljeve të panevojshme, veçanërisht për fëmijët, të moshuarit dhe personat me probleme shëndetësore. Ajrosja e shtëpive duhet të bëhet në periudha kur cilësia e ajrit është më e mirë, ndërsa përdorimi i maskave mbrojtëse mund të ndihmojë në ditët me mjegull të dendur dhe ndotje të shtuar.
Qytetarët këshillohen gjithashtu të ndjekin njoftimet zyrtare të IHMK-së për parashikimet e motit dhe të planifikojnë aktivitetet e tyre në përputhje me kushtet atmosferike.
