Konsumimi i shpeshtë i mishit të kuq është lidhur me rritjen e rrezikut për tension të lartë të gjakut dhe sëmundje të zemrës. Mishi i përpunuar, si sallami, proshuta apo hot-dogët, përmban sasi të larta kripe dhe nitratesh, të cilat e rrisin edhe më shumë këtë rrezik. Kufizimi i konsumit të mishit të kuq, veçanërisht atij të përpunuar, mund të ndihmojë në parandalimin e hipertensionit dhe sëmundjeve kardiovaskulare.
A e rrit mishi i kuq tensionin e gjakut?
Po. Studimet tregojnë se konsumimi i lartë dhe i rregullt i mishit të kuq lidhet me rritje të ndjeshme të rrezikut për hipertension. Ja çfarë kanë zbuluar kërkimet:
- Rrezik për hipertension të pakontrolluar: Një rishikim i vitit 2022 konfirmoi lidhjen midis konsumit të mishit të kuq dhe rrezikut të lartë për tension të pakontrolluar të gjakut.
- Efekte afatgjata: Në një studim me mbi 31,000 pjesëmarrës (2003–2016), ata që konsumonin më shumë mish kishin 39% më shumë gjasa të zhvillonin hipertension.
- Sasi më të mëdha = rrezik më i madh: Konsumimi i më shumë se 200 g mish të kuq në ditë rriti rrezikun për hipertension me 40%.
- Mishi i përpunuar vs. i papërpunuar: Mishi i papërpunuar (si bifteku ose copat e freskëta të mishit) nuk shkaktonte rritje të tensionit, por konsumimi i mbi 17 g në ditë i mishrave të përpunuar rriti dukshëm gjasat për hipertension.
- Tek personat me hipertension ekzistues: Në një studim 11-vjeçar, konsumimi i rregullt i mishit të kuq te pacientët me tension të lartë lidhej me rritje të rrezikut për vdekshmëri të përgjithshme. Zëvendësimi i 1 ons (rreth 28 g) mish të kuq në ditë me mish të bardhë ose vezë ulte këtë rrezik me 5–10%.
- Sasi të moderuara: Kur konsumohet në sasi të vogla dhe brenda rekomandimeve ushqimore, mishi i kuq i papërpunuar dhe pa dhjamë nuk është treguar se rrit rrezikun për sëmundje zemre.
Pse mishi i kuq mund të jetë i dëmshëm për zemrën?
Edhe pse mishi i kuq përmban lëndë ushqyese të dobishme si vitamina B12, hekuri dhe zinku, ai gjithashtu përmban përbërës që mund të rrisin tensionin e gjakut dhe rrezikun për sëmundje të zemrës:
- Yndyrna të ngopura: Mishi i kuq është i pasur me yndyrna të ngopura, të cilat rrisin kolesterolin e keq (LDL). Për shembull, një biftek 85 g përmban 6 g yndyrë të ngopur — rreth 30% të vlerës ditore të rekomanduar.
- TMAO (Trimethylamine N-oxide): Ky përbërës prodhohet në zorrë gjatë tretjes së mishit të kuq. Nivelet e larta të TMAO janë lidhur me arteriosklerozë — një gjendje që ngushton arteriet dhe rrit tensionin e gjakut.
- Natriumi (kripa): Mishi i përpunuar përmban 4 herë më shumë kripë sesa ai i papërpunuar, duke ndikuar direkt në ngritjen e tensionit.
- Shtesa si nitrate dhe nitrite: Të pranishme në sallamë, hot-dogë dhe produkte të tjera të përpunuara, këto substanca lidhen me rritje të tensionit dhe rrezik më të lartë për sëmundje të zemrës.
- Hekuri: Mishi i kuq është burim i hekurit, por disa studime e kanë lidhur hekurin nga mishi me rritje të molekulave të dëmshme që nxisin sëmundje kardiovaskulare.
Sa mish të kuq duhet të konsumoni?
Sasia e duhur varet nga qëllimet tuaja shëndetësore dhe dieta në tërësi. Shoqata Amerikane e Zemrës rekomandon:
- 50–100 g në ditë të mishit të kuq të papërpunuar
- Më pak se 50 g në ditë të mishit të përpunuar
Disa studime e kanë lidhur edhe konsumimin e më pak se 3.5 racioneve në javë me rritje të ndjeshme të rrezikut për vdekje. Për këtë arsye, këshillohet të kufizohet ndjeshëm mishi i përpunuar dhe të preferohen burime të tjera proteine.
Si të ndiqni një dietë miqësore për zemrën?
Përveç aktivitetit fizik, dieta është thelbësore për parandalimin e hipertensionit. Rekomandohet të:
- Konsumoni drithëra të plota, perime dhe fruta të freskëta
- Zgjidhni qumësht dhe produkte bulmeti me pak yndyrë
- Përdorni burime të pastra të proteinës: peshk, vezë, bishtajore, arra
- Kufizoni kripën dhe sheqernat e shtuara
- Shmangni yndyrnat e ngopura dhe trans, veçanërisht ato që gjenden te mishi yndyror dhe i përpunuar
Përfundim
Konsumimi i rregullt i mishit të kuq, veçanërisht atij të përpunuar, rrit ndjeshëm rrezikun për tension të lartë të gjakut dhe sëmundje të zemrës. Kufizimi i sasisë dhe zëvendësimi i tij me burime më të shëndetshme proteine është një hap i rëndësishëm për shëndetin afatgjatë.
