Bomba depërtuese masive mund të ketë vështirësi në zhdukjen e objekteve më të thella bërthamore.
Sulmet ajrore izraelite kanë dëmtuar disa ndërtesa sipërfaqësore në objektet bërthamore të Iranit. Megjithatë, zemra e operacioneve, veçanërisht në vende si fabrika e pasurimit të uraniumit Fordow, besohet se është ende e paprekur, pasi është e fshehur thellë nën tokë. Për të shkatërruar objekte të tilla, nevojiten bomba “bunker-busting” (që shkatërrojnë bunkerët), të cilat janë shumë më të fuqishme se çdo armë konvencionale që Izraeli mund të përdorë. Donald Trump, presidenti i Amerikës, ka treguar së fundmi se po e shqyrton idenë për të ndihmuar. Më 17 qershor, ai paralajmëroi se “durimi ynë po mbaron” me Iranin.
Për të arritur bunkerët e Iranit, do të duhet një lloj i veçantë bombe: Ajo GBU-57 Massive Ordnance Penetrators (MOP) e Forcave Ajrore të SHBA-së.
MOP: gjigandi që shkatërron bunkerët
MOP është një armë kolosale që peshon 13 tonë, ndërsa bombat e tjera konvencionale peshojnë afërsisht një ton. Ajo lëshohet nga bombarduesi i fshehtë B-2, i cili fluturohet ekskluzivisht nga Forcat Ajrore të SHBA-së dhe mund të mbajë vetëm dy bomba MOP në të njëjtën kohë. Kjo bombë nuk është përdorur kurrë në luftime reale.
GBU-57 MOP
Lloji: Bomba më e madhe për shkatërrimin e bunkerëve.
Pesha: 13,605 kg.
Thellësia e depërtimit: 60 metra në beton standard.
Bomba të tjera të zgjedhura të SHBA-së:
GBU-28: Bomba e dytë më e madhe “bunker-buster” (2,268 kg, depërton 6 metra).
BLU-117: Bomba më e madhe me qëllim të përgjithshëm (907 kg, depërton 3.4 metra).
GBU-39 SDB: Bomba më e vogël e përdorur nga Forcat Ajrore të SHBA-së (113 kg, depërton 1 metër).
Si funksionon MOP?
MOP lëshohet nga lartësi të mëdha për të shkatërruar shkëmbin duke përdorur thjesht energjinë kinetike. Ajo ka një profil më të ngushtë se bombat me qëllim të përgjithshëm për të përqendruar forcën në një zonë të vogël. Pjesa më e madhe e peshës së saj vjen nga mbështjellja e saj e trashë prej çeliku, e bërë nga një aliazh ultra i fortë i njohur si Çeliku Eglin. Vetëm 20% e peshës totale të bombës është mbushje shpërthyese. MOP mund të depërtojë deri në 60 metra beton standard.
Bomba u testua për herë të parë në vitin 2007 dhe dizajni i saj është përmirësuar disa herë që atëherë. MOP-et janë të pajisura me një fitil (shkrepëse) që ndjen zbrazëtinë, duke u shpërthyer kur kalon nga shkëmbi i ngurtë në një hapësirë boshe. Një objekt mund të ketë nivele të shumta, dhe fitili mund të programohet të shpërthejë, për shembull, në nivelin e tretë nën tokë, për të shkaktuar dëmin maksimal.
MOP-et u zhvilluan pasi u zbulua se bombat ekzistuese të Amerikës nuk mund t’i dëmtonin bunkerët irakianë gjatë pushtimit të vitit 2003.
Sfidat dhe Kufijtë e MOP-it
Megjithatë, ka kufizime në atë që edhe bomba më e madhe “bunker-busting” mund të bëjë. Ndërsa MOP mund të kalojë 60 metra beton standard, ajo depërton vetëm tetë metra beton me dyfishin e fortësisë. Në vitet e fundit, Irani ka bërë përparime të konsiderueshme në fushën e Betonit me Performancë Ultra të Lartë (UHPC), duke prodhuar material me fortësi shumë më të madhe.
Pentagoni është i vetëdijshëm për sfidën që paraqet UHPC. Deri në vitin 2014, ai kishte zhvilluar versionin e tij, “Betoni me Forcë të Lartë Eglin”, për testet e armëve. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se problemi është zgjidhur. Ekspertët dyshojnë nëse bombat e bëra nga çeliku Eglin do të jenë mjaft të forta për të depërtuar UHPC-në më të mirë. Suksesi ose dështimi varet nga sa i fortë dhe i trashë është betoni iranian, dhe sa është përmirësuar bomba e Amerikës.
Për më tepër, edhe nëse bomba mund të depërtojë, goditja e objektivit nuk mund të jetë e thjeshtë. MOP-et kërkojnë saktësi të madhe për të qenë efektive dhe, si shumica e bombave amerikane të drejtuara, ato mbështeten në udhëzimin satelitor GPS. GPS-ja ushtarake supozohet të jetë rezistente ndaj bllokimit, por në Ukrainë, bombat e furnizuara nga Amerika janë ndikuar seriozisht nga bllokimi rus, duke ulur saktësinë e tyre nga 20 metra në 1,200 metra, para se përmirësimet të ndihmonin në rikthimin e saktësisë. Megjithatë, teknikat e bllokimit janë përmirësuar gjithashtu, duke e kthyer situatën në një lojë mace e mi.
Izraeli është më pak i varur nga GPS dhe ka alternativa si sistemi i udhëzimit SPICE, i cili mbështetet në kamera në bomba dhe përdor drejtimin e drejtuar nga AI për të arritur objektivin. Izraeli ka përdorur armë me SPICE në fushatën aktuale kundër Iranit. Amerika mund të dëshirojë ta përshtatë me shpejtësi këtë sistem – ose një ekuivalent amerikan – në një MOP nëse gjeneralët amerikanë nuk kanë besim te GPS-ja, megjithëse ky proces mund të zgjasë disa javë.
Asnjë bombë konvencionale, përveç MOP, nuk ka shanse për të shkatërruar Fordow-in, dhe vetëm Amerika mund t’i furnizojë ato. Por edhe nëse Donald Trump vendos të lëshojë një (ose edhe disa), suksesi nuk është i garantuar.
