Ankaraja gjithashtu kufizon anijet turke të vizitojnë portet izraelite pas nënshkrimit të deklaratës së Bogotas
Nga Ragip Soylu
Turqia ka vendosur kufizime të reja për anijet në pronësi dhe të lidhura me Izraelin, duke i ndaluar ato të vizitojnë portet e vendit, i tha një zyrtar i lartë turk Middle East Eye.
Reuters raportoi se autoritetet portuale turke këtë javë filluan të kërkojnë jozyrtarisht nga agjentët detarë të paraqesin letra që deklarojnë se anijet nuk janë të lidhura me Izraelin dhe nuk mbajnë ngarkesa ushtarake ose të rrezikshme të destinuara për portet turke.
Raporti shtoi se pronarët, menaxherët dhe operatorët e anijeve nuk duhet të kenë lidhje me Izraelin, dhe se lloje të caktuara ngarkesash, përfshirë eksplozivët, materialet radioaktive ose pajisjet ushtarake, nuk mund të jenë në bord nëse janë rrugës për në Izrael.
Ndërkohë, Bloomberg raportoi se anijet me flamur turk gjithashtu janë ndaluar të ndalojnë në portet izraelite.
Një zyrtar i lartë turk konfirmoi për MEE se Ankaraja i ka ndërmarrë këto lëvizje kundër Izraelit si pjesë e masave të saj ndëshkimore për gjenocidin në Gaza.
Në maj 2024, Ankaraja pezulloi tregtinë e saj dypalëshe prej 8 miliardë dollarësh me Izraelin si përgjigje ndaj luftës së Izraelit në Gaza. Kjo i shtyu kompanitë turke të përdornin vende të treta, si Greqia apo Palestina, për të vazhduar dërgimin e mallrave në Izrael.
Ajo shtegdalje u mbyll në nëntor, kur Turqia prezantoi një proces me tri faza për kompanitë që eksportojnë në Palestinë. Sipas rregullave të reja, bizneset duhet të marrin miratimin nga ministria palestineze e ekonomisë përpara se të përfundojnë transaksionet.
Kufizimet më të fundit të transportit detar vijnë pas njoftimit të Ankarasë muajin e kaluar se po ndërmerrte gjashtë masa kundër Izraelit, në përputhje me deklaratën e përbashkët të Grupit të Hagës nga Konferenca e Jashtëzakonshme e Bogotas për Palestinën.
Zotimi për sanksione
Grupi i Hagës, një bllok prej tetë vendesh i përbërë nga Bolivia, Kolumbia, Kuba, Hondurasi, Malajzia, Namibia, Senegali dhe Afrika e Jugut, u themelua më 31 janar në Hagë me qëllimin e deklaruar për ta mbajtur Izraelin përgjegjës sipas të drejtës ndërkombëtare.
Turqia u bë vendi i parë që miratoi zyrtarisht angazhimet e adoptuara në samitin e 16 korrikut.
Konferenca e Bogotas, e cila mblodhi disa vende në një përpjekje për të ndaluar gjenocidin në Gaza dhe për ta vënë Izraelin para përgjegjësisë, përfundoi me një deklaratë të përbashkët që bënte thirrje për sanksione ndërkombëtare dhe llogaridhënie ligjore për atë që pjesëmarrësit e përshkruan si “shkelje të rënda të së drejtës ndërkombëtare”.
Gjashtë masat përfshijnë pezullimin e eksporteve ushtarake në Izrael, refuzimin e tranzitit të armëve izraelite përmes porteve dhe hapësirës ajrore turke, dhe rishikimin e të gjitha kontratave publike për të bllokuar institucionet shtetërore dhe fondet e pensioneve nga mbështetja e kompanive izraelite apo pushtimit të territoreve palestineze.
Deklarata më tej angazhon shtetet nënshkruese të parandalojnë ofrimin e artikujve me përdorim të dyfishtë për Izraelin dhe të sigurojnë që industritë lokale të mos furnizojnë materiale që mund të lehtësojnë gjenocidin, krimet e luftës, krimet kundër njerëzimit apo shkelje të tjera të së drejtës ndërkombëtare.
Ajo gjithashtu u bën thirrje shteteve të ndalojnë tranzitin, ankorimin dhe shërbimin e anijeve izraelite në portet e tyre ku ka një rrezik të qartë që anijet të mbajnë armë, municione, karburant ushtarak, pajisje të ngjashme ose mallra me përdorim të dyfishtë për në Izrael, duke mbetur në përputhje me të drejtën ndërkombëtare.
Samiti i Bogotas, i bashkë-organizuar nga Kolumbia dhe Afrika e Jugut, mblodhi përfaqësues nga më shumë se 30 vende nga Amerika Latine, Afrika, Azia, Evropa dhe Lindja e Mesme. Ai shënoi përpjekjen më të koordinuar diplomatike deri më tani nga një koalicion shtetesh që kundërshtojnë fushatën ushtarake të Izraelit në Gaza.
Marrëdhëniet turko-izraelite u përkeqësuan ndjeshëm vitin e kaluar pasi Turqia iu bashkua çështjes së Afrikës së Jugut në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND) duke akuzuar Izraelin për gjenocid dhe filloi të mobilizonte platformat ndërkombëtare për të ndërtuar një aleancë kundër sulmit të furishëm izraelit.
