Liderët e Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO), e cila përfshin disa vende evropiane, Shtetet e Bashkuara, Mbretërinë e Bashkuar dhe Kanadanë, po mblidhen këtë javë në Hagë, Holandë, për samitin e tyre vjetor. Ky takim mbahet në një kohë të shënuar nga lufta e vazhdueshme e Rusisë në Ukrainë dhe pasiguria rreth të ardhmes së Uashingtonit në aleancë.
Samiti i NATO-s, i cili fillon të martën dhe zgjat dy ditë, është i pari ku merr pjesë Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, që nga marrja e detyrës në janar për mandatin e tij të dytë. Gjithashtu, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ish-kryeministër holandez, do të kryesojë takimin për herë të parë.
Ndër pikat kryesore të diskutimit pritet të jenë lufta në Ukrainë dhe çështja se sa shpenzojnë shtetet anëtare për mbrojtjen e tyre kolektive – një pikë e diskutueshme, veçanërisht për SHBA-në. Trump ka argumentuar prej kohësh se SHBA-ja mban një barrë financiare shumë të madhe dhe dëshiron që të tjerët të rrisin shpenzimet e tyre për mbrojtjen.
Megjithatë, konflikti i vazhdueshëm midis Izraelit dhe Iranit, ku SHBA u përfshi fundjavën e kaluar, mund të lërë në hije samitin. Më 23 qershor, Irani qëlloi me raketa bazën ajrore Al Udeid të SHBA-së në Katar, një ditë pasi SHBA goditi tre objekte bërthamore iraniane. Trump ka pohuar që atëherë se Izraeli dhe Irani kishin rënë dakord për një armëpushim, por asnjëra nga dy kombet nuk ka konfirmuar ndonjë marrëveshje.
Kush po merr pjesë në Samitin e NATO-s?
Mes disa eventeve të planifikuara për dy ditët e takimeve, fokusi kryesor i samiteve të NATO-s është takimi i Këshillit të Atlantikut të Veriut më 25 qershor, ku krerët e shteteve do të diskutojnë shpenzimet e sigurisë, mes temave të tjera urgjente.
Të gjithë 32 krerët e shteteve apo qeverive të NATO-s, anëtarët kryesorë të Bashkimit Evropian dhe përfaqësuesit e Ukrainës pritet të jenë në atë takim. Ndër ta, përmendim:
- Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar, Keir Starmer
- Kryeministri i Kanadasë, Mark Carney
- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump
- Presidenti i Francës, Emmanuel Macron
- Kancelari gjerman, Friedrich Merz
- Kryeministrja italiane, Giorgia Meloni
- Kryeministri spanjoll, Pedro Sanchez
- Kryeministri holandez, Dick Schoof
- Presidenti turk, Rexhep Tajip Erdogan
- Kryeministri hungarez, Viktor Orban
- Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenskyy
- Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen ose Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa
Anëtarë të tjerë të NATO-s, krerët e shteteve apo qeverive të të cilëve pritet të marrin pjesë janë: Shqipëria, Belgjika, Bullgaria, Kroacia, Republika Çeke, Danimarka, Estonia, Finlanda, Greqia, Islanda, Letonia, Lituania, Luksemburgu, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Norvegjia, Polonia, Portugalia, Rumania, Sllovakia, Sllovenia dhe Suedia.
Përveç kësaj, zakonisht ftohet edhe një grup vendesh aleate aziatike, duke përfshirë Japoninë, Australinë, Korenë e Jugut dhe Zelandën e Re. Kryeministri i Japonisë, Shigeru Ishiba dhe kryeministri i Zelandës së Re, Christopher Luxon, kanë konfirmuar pjesëmarrjen.
