Deklarata ironike e fundit e Donald Trump ndaj kryeministrit britanik Keir Starmer dhe liderëve të tjerë evropianë, duke i kritikuar për “mungesë të formatit të Churchill-it”, është një koment që meriton të analizohet përtej retorikës politike.
Duke përdorur emrin e Winston Churchill si standard lidershipi, Trump përpiqet të zhvlerësojë aleatët tradicionalë të Amerikës. Megjithatë, kjo krahasim ngre një pyetje të pashmangshme: në cilin rol historik e vendos ai veten?
Nëse Churchill përfaqëson modelin e liderit evropian të kohës së luftës, homologu i tij amerikan ishte pa dyshim Franklin D. Roosevelt. Roosevelt ishte arkitekti i asaj që u quajt “Arsenali i Demokracisë”, lideri që e nxori Amerikën nga izolimi dhe e angazhoi atë në mbrojtje të botës së lirë gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Në këtë kuptim, ndërsa Trump përmend Churchill-in, politika që ai promovon shpesh duket se përfaqëson të kundërtën e filozofisë që Roosevelt ndërtoi në partneritet me të.
Churchill nuk u bë një figurë historike sepse izoloi Britaninë apo sepse mbështeti nacionalizmin e ngushtë. Përkundrazi, ai u bë simbol i lidershipit sepse gjeti te Roosevelt një partner që besonte se fati i Amerikës dhe liria e Evropës ishin të lidhura ngushtë.
Kur Trump kritikon Starmer-in apo liderët e Bashkimit Evropian për mungesë stature, ai shpesh anashkalon faktin se fuqia e Churchill-it buronte pikërisht nga besnikëria ndaj aleancave ndërkombëtare. Politikat që kërcënojnë aleanca si NATO apo përdorin tarifat dhe presionin ekonomik ndaj partnerëve tradicionalë shkojnë në një drejtim tjetër.
Nëse Evropa sot nuk ka një figurë të krahasueshme me Churchill-in, kjo ndodh edhe sepse ajo po përballet me një formë të re izolimi amerikan, një qasje që Trump e ka promovuar shpesh në diskursin e tij politik.
Ndërsa Roosevelt dhe Churchill ndërtuan një rend ndërkombëtar të bazuar në parime dhe bashkëpunim, qasja e Trump shpesh e trajton politikën globale si një sistem transaksionesh ku vendimet merren sipas interesave të momentit.
Ironia ndaj liderëve evropianë mund të krijojë jehonë politike, por historia rrallë i gjykon liderët nga retorika. Ajo i gjykon nga qëndrueshmëria e rendit që ata lënë pas.
Në këtë kuptim, nëse Trump kërkon një Churchill në Evropë, ai duhet së pari të përcaktojë nëse dëshiron të jetë një Roosevelt që mbron rendin demokratik, apo një lider që e lë atë të dobësohet për hir të kalkulimeve politike afatshkurtra.
