Para tribunalit të pavarur u tha se qeveria bëri pak për ta vënë Izraelin para përgjegjësisë dhe synoi të mbrohej nga shqyrtimi
Nga Patrick Wintour, redaktor diplomatik i Guardian
Britania nuk është thjesht bashkëfajtore në shkeljet e së drejtës humanitare nga Izraeli në Gaza, por një pjesëmarrëse që ka injoruar vazhdimisht detyrimin e saj ligjor për të parandaluar një gjenocid, kanë thënë dëshmitarët para tribunalit të pavarur për Gazën.
Tribunali dyditor në Londër, i cili është i pavarur nga qeveria dhe parlamenti, po kërkon të mbledhë prova për dështimin e Britanisë për t’u distancuar nga ato që organizatorët e tribunalit i konsiderojnë krime lufte izraelite që përbëjnë gjenocid.
Ai kryesohet nga Jeremy Corbyn, i cili pretendoi se 29 dëshmitarët i kishin “hapur rrugën të vërtetës” dhe premtoi se do të kërkonte një takim me sekretarin e jashtëm për t’i paraqitur raportin që ai tani do të përpilojë me dy ekspertë ligjorë.
Dita e dytë dhe e fundit e dëshmive, të dhëna kryesisht nga ekspertë mbështetës të Palestinës, paraqiti një tablo të një qeverie që ka bërë minimumin për ta vënë Izraelin para përgjegjësisë dhe maksimumin për t’u mbrojtur nga shqyrtimi parlamentar dhe gjyqësor. Shqetësimi për qeverinë është se provat bëhen një listë akuzash e besuar gjerësisht kundër ministrave, ndërsa Izraeli i reziston çdo kompromisi në luftën e tij kundër Hamasit.
Ndër akuzat e bëra ishin se:
-
Pilotët e Forcave Ajrore Mbretërore (RAF) që fluturonin nga baza ajrore e Mbretërisë së Bashkuar në Akrotiri të Qipros, sistematikisht kanë ndarë inteligjencë në kohë reale me Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF), por jo me Gjykatën Penale Ndërkombëtare.
-
Zyra e Kryeministrit (No 10) dështoi të ofronte mbështetjen e kërkuar nga avokatët që vepronin për James Henderson, punonjësin britanik të ndihmës së World Central Kitchen i vrarë nga IDF më 1 prill 2024, duke i lënë ata të varur nga një hetim i brendshëm i IDF, me një hetim të mjekësisë ligjore që pritet të paktën pas dy vjetësh.
-
Britania nuk i ofroi asnjë mbështetje kryeprokurorit të Gjykatës Penale Ndërkombëtare, Karim Khan, pasi qeveria amerikane vendosi sanksione që çuan një bankë britanike t’i mbyllte llogarinë, “duke i dhënë kështu guxim atyre që kërkojnë të çmontojnë llogaridhënien ndërkombëtare”.
-
Departamenti i Tregtisë i Mbretërisë së Bashkuar vazhdoi të lejonte importin e produkteve nga territoret e pushtuara nga Izraeli pasi Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në korrik 2024 vendosi në një opinion këshillues se pushtimi ishte i paligjshëm.
Forz Khan, një avokat që vepron për familjen e Henderson, tha: “Familja Henderson dëshiron të dijë se cila është panorama e plotë. Ai shkoi atje me mirëbesim, megjithatë për një arsye të panjohur u vra, u eliminua në stil ushtarak. Një hetim i brendshëm i IDF zbuloi se ishte një gabim. Rasti ynë është se ishte një vrasje e qëllimshme.”
Khan gjithashtu pretendoi se kur familjes Henderson iu dha më në fund një takim me ministrat, avokatët e tyre u penguan të merrnin pjesë.
Henderson u vra kur një sulm ajror izraelit shënjestroi një automjet të shënuar qartë. Hetimi izraelit çoi në shkarkimin e dy oficerëve. Një hetim nga IDF zbuloi se një operator droni e shënjestroi gabimisht kolonën pasi mendoi se ajo ishte marrë nga persona të armatosur të Hamasit.
Disa nga provat më të dëmshme u dhanë nga Charlotte Andrews-Briscoe, një avokate që vepron për grupin palestinez për të drejtat e njeriut Al-Haq në sfidën gjyqësore në Mbretërinë e Bashkuar mbi menaxhimin e kontrolleve të eksporteve të armëve në Izrael.
Ajo tha se provat e zbuluara në këtë rast tregonin se Zyra e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar ia kalonte të gjitha akuzat për krime lufte Izraelit, “duke vënë në lëvizje një arsyetim rrethor, i cili pa qeverinë t’u jepte vazhdimisht autorëve të këtyre mizorive mundësinë për të mos inkriminuar veten”.
Deri në shtator 2024, hera e fundit që avokatët e Al-Haq patën zbardhje të provave në gjykatë, 40,000 palestinezë ishin vrarë dhe ishin kryer 10,000 sulme ajrore. Megjithatë, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar kishte shqyrtuar 413 raste dhe avokatët kishin gjetur se e vetmja shkelje e mundshme e së drejtës ndërkombëtare përfshinte World Central Kitchen.
“Kjo do të thoshte, 11 muaj pas fillimit të kësaj lufte vdekjeprurëse, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar nuk kishte gjetur asnjë incident të vetëm që kishte vrarë ekskluzivisht palestinezë dhe që kishte qenë një shkelje e mundshme e së drejtës ndërkombëtare.”
Qeveria izraelite thotë se nuk shënjestron fëmijët apo civilët, por thotë se detyra e saj vështirësohet nga Hamasi, i cili kreu sulmet e 7 tetorit 2023 dhe ende mban pengje izraelite, duke u fshehur mes popullsisë civile.
Mark Smith, një diplomat që dha dorëheqjen nga puna e tij në Zyrën e Jashtme për shkak të refuzimit të Mbretërisë së Bashkuar për të ndaluar shitjen e armëve Izraelit në gusht 2024, tha se nëpunësve civilë që sfidonin metodat e IDF-së u bëhej presion vazhdimisht për t’i zbutur gjetjet e tyre “në mënyrë që të tingëllonte më pak keq”.
“Mijëra biseda brenda mureve të Zyrës së Jashtme mbi aspektet më të diskutueshme të politikës sonë të shitjes së armëve nuk do të shihen kurrë nga publiku [dhe] nuk do të paraqiten kurrë para një gjykate, sepse ato u mbajtën personalisht,” tha ai.
