Ndoshta po bëhen gra tradicionale. Ose ndoshta ka një shpjegim më të thjeshtë
PËR GATI 80 vjet, që kur Byroja e Statistikave të Punës në Amerikë filloi të ndante të dhënat sipas gjinisë, të paktën një histori ka qenë e vërtetë: gratë kanë qenë duke fituar terren ndaj burrave. Në vitin 1948, vetëm 32% e grave ishin të punësuara ose në kërkim të punës, krahasuar me 87% të homologëve të tyre meshkuj. Në fund të viteve 1990, rreth 60% e grave ishin në fuqinë punëtore, krahas 75% të burrave. Gjatë viteve 2000 dhe 2010, hendeku vazhdoi të ngushtohej, ndonëse sepse punësimi i meshkujve po binte. Në vitet 2020, pandemia e covid-19 i nxori shumë punëtorë jashtë tregut—por puna e grave u rikuperua më shpejt, duke e ngushtuar hendekun midis gjinive në vetëm 10.1 pikë përqindje në fillim të vitit 2025, më i vogli i regjistruar ndonjëherë.
Tani diçka ka ndryshuar. Edhe pse pjesëmarrja e burrave ka mbetur e qëndrueshme këtë vit, gratë po largohen nga forca e punës. Nga niveli më i lartë pas pandemisë prej 57.7% në gusht 2024, shkalla e pjesëmarrjes së femrave ka rënë me pothuajse një pikë përqindje të plotë, në 56.9%—që nënkupton se më shumë se 600,000 gra janë larguar. Të dhënat e fuqisë punëtore mund të luhaten nga muaji në muaj, dhe ka shumë faktorë që mund të shpjegojnë paqëndrueshmërinë aktualisht, nga pushimet nga puna në sektorin federal dhe tarifat, te një rënie e theksuar e imigracionit dhe rritja e inteligjencës artificiale. Megjithatë, hendeku i pjesëmarrjes mes meshkujve dhe femrave ka shënuar rritjen më të madhe vjetore që nga vitet 1950.
Çfarë mund të fshihet pas këtij trendi? Shpjegimi më i dukshëm do të ishte një ndryshim në natyrën e ekonomisë amerikane. Burrat dhe gratë priren të punojnë në industri të ndryshme—ndoshta ato të dominuara nga stafi femëror janë në vështirësi. Megjithatë, provat sugjerojnë të kundërtën. Sipas sondazheve mujore të Byrosë së Regjistrimit, sektorët që kanë përjetuar më shumë humbje vendesh pune gjatë vitit të kaluar janë shitja me pakicë, prodhimi dhe transporti, të cilët janë relativisht të balancuar ose dominohen nga meshkujt. Ndërkohë, arsimi dhe kujdesi shëndetësor, të cilët dominohen nga gratë, kanë shtuar punonjës.
Ndoshta, atëherë, shpjegimi është një ndryshim social. “Tradwives” (gra tradicionale), të cilat lartësojnë rolet e vjetra gjinore, janë në rritje në TikTok—ndoshta janë edhe në jetën reale. Ose mund të jetë që nënat po largohen nga puna për shkak të kostove stratosferike të kujdesit për fëmijët. Në pamje të parë, ideja e një tërheqjeje të nënave nga puna duket se konfirmohet nga të dhënat e Byrosë së Regjistrimit: shkalla e pjesëmarrjes për gratë në “moshë kulmore të punës” (25 deri në 54 vjeç) me fëmijë nën pesë vjeç ka rënë nga niveli i lartë i pas-pandemisë.
Por kjo mund të mos jetë sepse gratë në moshë kulmore po largohen përgjithmonë nga forca e punës. Dy vjet më parë kishte 7.8 milionë gra me fëmijë të vegjël në punë; tani ka 7.9 milionë që punojnë. Në vend të kësaj, rënia e shkallës së pjesëmarrjes për këtë grupmoshë duket se pasqyron një rritje në numrin e nënave të reja. Shumë çifte i shtynë dasmat dhe martesat e tyre gjatë pandemisë, gjë që çoi në një rritje të vrullshme të martesave në vitin 2022. Dhe është shumë e zakonshme që çiftet të fillojnë të kenë fëmijë një ose dy vjet pasi lidhin kurorë. Edhe pse të dhënat zyrtare mbi lindjet publikohen me vonesë, sondazhet nga Byroja e Regjistrimit tregojnë se Amerika mund të jetë duke përjetuar një mini-bum lindjesh pas pandemisë, gjë që mund të jetë e mjaftueshme për të tërhequr gratë nga forca e punës.
Në njëfarë kuptimi, ky është një lajm i mirë: shumë gra do të kthehen në punë pas lejes së lindjes. Por pyetja është se si do të ndërveprojë ky trend me ndryshimin e rregullave rreth punës nga shtëpia. Misty Heggeness nga Universiteti i Kansasit publikoi së fundmi një punim që tregon se gratë që ishin shtatzënë në mars 2020, dhe nuk mund ta dinin se çfarë do të ndodhte, kanë shkallë më të lartë pjesëmarrjeje sesa ato që kishin fëmijë një vit më parë, ndoshta sepse puna në distancë e bëri më të lehtë rolin e tyre të dyfishtë.
Tani, megjithatë, urdhëresat për kthim në zyrë po bëhen më të zakonshme te shumë punëdhënës, përfshirë qeverinë federale dhe në sektorët e financës e teknologjisë. A do të kthehen nënat që janë pjesë e këtij mini-bumi të lindjeve në punë me ritme më të ulëta se koleget e tyre që patën fëmijë gjatë pandemisë? Përvoja e korrespondentes suaj jep njëfarë arsyeje për optimizëm. Ajo u martua në vitin 2022 dhe në fund të vitit të kaluar u bë nëna krenare e një djali të shëndetshëm e llomotitës. Nga vetë ekzistenca e këtij artikulli, ju duhet të jeni në gjendje të deduktoni se ajo është rikthyer në fuqinë punëtore.
