Yoel Kaplan i tha MEE se ishte ‘shumë aktiv’ në ushtrinë izraelite, duke qenë në Gaza dhe Liban
Data e publikimit: 24 shtator 2025
Autoriteteve shqiptare po u bëhet thirrje të arrestojnë dhe gjykojnë kryerabinin e vendit për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit të kryera si pjesë e gjenocidit të Izraelit në Gaza, zbulon ekskluzivisht Middle East Eye.
Të mërkurën, një padi kundër Yoel Kaplan, një shtetas izraelito-amerikan, ushtar aktiv izraelit dhe kreu i komunitetit të vogël hebre të Shqipërisë, u dorëzua te prokurori i përgjithshëm në Tiranë.
Kaplan e ndan kohën e tij midis Izraelit, Shqipërisë dhe Selanikut, Greqi, ku ai gjithashtu drejton një komunitet të vogël hebre. Ai është fotografuar në Gaza dhe videot e tregojnë atë me uniformë me batalionin e 55-të të divizionit të 98-të të ushtrisë izraelite.
Qendra Ndërkombëtare e Drejtësisë për Palestinezët (ICJP), një grup për të drejtat e njeriut me bazë në Mbretërinë e Bashkuar, tha të mërkurën se kishte “paraqitur një njoftim zyrtar në policinë shqiptare në lidhje me një anëtar të ushtrisë izraelite të dyshuar për pjesëmarrje në krime lufte”.
“Kemi arsye të besojmë se ky individ aktualisht ndodhet brenda juridiksionit shqiptar dhe se policia vendase duhet urgjentisht ta hetojë dhe ta arrestojë,” thuhej në deklaratë. ICJP nuk e emëroi të dyshuarin për arsye ligjore.
Burime në Shqipëri konfirmuan për Middle East Eye se i dyshuari është rabini Kaplan. Në mars, ICJP nisi Koalicionin Global 195, një rrjet ligjor ndërkombëtar që ndjek krimet e luftës dhe krimet kundër njerëzimit të kryera nga Izraeli në Gaza.
‘Unë jam shumë aktiv [në ushtri] dhe mendoj se është koha për të qenë aktiv, sepse nëse jo në këtë luftë, kur?’
– Yoel Kaplan, kryerabini i Shqipërisë
Divizioni i 98-të operoi në Gaza nga rreth dhjetori 2023 deri të paktën në gusht 2024 dhe besohej se ishte aktiv rreth Khan Younis, në jug të Rripit.
MEE raportoi dhjetëra vdekje civilësh ndërsa njësia e Kaplanit operonte në Khan Younis, dhe pjesa më e madhe e qytetit u shkatërrua ose u dëmtua përpara se Divizioni i 98-të të ri-dislokohej në Liban në tetor 2024.
Batalioni i Kaplanit ishte aktiv në Khan Younis kur forcat izraelite qëlluan fëmijë dhe shënjestruan spitale, ambulanca dhe shkolla ku ishin strehuar mijëra civilë.
Kryerabini i Shqipërisë, i cili u emërua nga qeveria në vitin 2010 pa bekimin e pjesës më të madhe të popullsisë së vogël hebraike të vendit, po ndiqet penalisht sipas Nenit 7 të kodit penal të Shqipërisë, i cili mbulon shtetasit e huaj që kryejnë krime jashtë vendit, përfshirë “krimet kundër njerëzimit”.
Si nënshkruese e Gjykatës Penale Ndërkombëtare (GJPN) dhe Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (GJND), Shqipëria është e detyruar të hetojë, thotë ICJP.
Misioni i Rabinit në Ballkan
Në shtator 2024, MEE zbuloi pamje video të postuara në mediat sociale të Kaplanit duke festuar mbi një tank mes shkatërrimit të gjerë në Gaza.
“Rabini Yoel Kaplan, një Shliach [përfaqësues] i Chabad-it në Shqipëri, i cili u kthye në Izrael pas 7 tetorit dhe ka luftuar Hamasin që nga fillimi i luftës, i bie shofarit [bririt të dashit] për ushtarët e tjerë në Gaza,” thuhej në mbishkrim.
Pas këtij zbulimi, MEE kontaktoi Kaplanin me telefon për rolin e tij në Gaza.
“Unë jam shumë aktiv [në ushtri] dhe mendoj se është koha për të qenë aktiv, sepse nëse jo në këtë luftë, kur?” tha Kaplan, duke pretenduar se Izraeli po luftonte “për familjet hebraike” në mbarë botën.
I lindur në Brooklyn, Nju Jork, Kaplan dhe familja e tij më vonë emigruan në Izrael, duke u vendosur në qytetin e Safedit.
Ai studioi në seminarin fetar në Jerusalem dhe Nju Jork, duke i përfunduar studimet në vitin 1998.
Rabini është anëtar i lëvizjes Chabad-Lubavitch, një nga grupet më të mëdha Hasidike në botë, me rreth 90,000 anëtarë.
Ideologjia e saj ultra-ortodokse, mesianike, shpesh është lidhur me politikën e linjës së ashpër të kolonëve. Kaplan është rreshtuar me atë rrymë, e cila e paraqet pushtimin e tokës palestineze nga Izraeli dhe zgjerimin territorial si një mision hyjnor.
Në Ballkan, lëvizja Chabad, e cila nuk kishte asnjë prani para mbërritjes së Kaplanit në Shqipëri, tani ka qendra në të gjithë rajonin.
Rabini Kaplan u largua nga Shqipëria pas 7 tetorit 2023 dhe i tha MEE se zgjodhi të “paraqitej dhe të ishte pjesë e njësisë sime [ushtarake],” në luftën e ardhshme në Gaza.
Kur MEE foli me Kaplanin në nëntor 2024, ai tha se sapo ishte kthyer nga luftimet në Liban, të cilin Izraeli e pushtoi më 1 tetor të atij viti.
Kaplan në fushëbetejë
Informacioni nga burime të hapura tregon se Divizioni i 98-të u tërhoq nga Gaza në gusht 2024 dhe u ri-dislokua në Izraelin verior në fund të shtatorit, një afat kohor që përputhet me rrëfimin e Kaplanit.
Në shtator 2024, Channel 14 i Izraelit transmetoi pamje të Rabinit Yoel Kaplan duke qëndruar i veshur me pajisje të plota ushtarake dhe një armë të varur mbi shpatull, para një tanku në Rafah, duke i rënë shofarit (një brirë dashi).
Kaplan e shihte rolin e tij si grumbullues e motivues i ushtarëve, të cilët ai i përshkroi si “gjithë kjo forcë e fuqishme”, me zell fetar mesianik përpara se t’i dërgonte në betejë dhe t’u binte atyre “shofarit të Mesisë, të shpëtimit që ne të gjithë po e presim dhe shpresojmë se do të vijë.”
Ai shpjegoi se misioni i tij kryesor është “forcimi i shpirtit të luftimit”. Kaplan tha se ishte “thelbësore” t’u shpjegonte ushtarëve se “ata janë pjesë e enigmës së plotë të shpëtimit të popullit të Izraelit, të ringjalljes së popullit të Izraelit, dhe se secili prej tyre po kryen një mision kritik.”
Kaplan tha se mbledhja e ushtarëve për luftë i shkaktonte “dridhma”. Pas një takimi me djalin e tij të madh në Gaza, ai deklaroi se ishte me “krenari të madhe për të gjithë Izraelin që babë e bir janë në luftë.”
Lufta e shkurtër e Izraelit me Hezbollahun, pas muajsh përplasjesh, përfundoi me një armëpushim më 28 nëntor 2024, megjithëse Izraeli ka nisur që atëherë sulme të mëtejshme ndaj Libanit duke thyer armëpushimin dhe duke vrarë qindra njerëz.
“Ky është një përpjekje e madhe që ne po bëjmë – unë dhe disa nga ushtarët me të cilët punoj, dhe djali im. Djali im i madh është gjithashtu një oficer… ne po bëjmë shumë,” tha Kaplan. “Jam shumë krenar për këtë.”
“E di që disa njerëz do ta shikojnë ende atë [luftën] jo në mënyrën e duhur, por kujt i bëhet vonë? Ne jemi shumë të fokusuar në atë që duhet të bëjmë dhe në kohën e duhur, po e bëjmë atë me një privilegj shumë, shumë të madh,” tha ai.
Kur u pyet të fliste për përvojat e tij në Gaza dhe Liban, Kaplan papritur u bë hezitues.
‘E di që disa njerëz do ta shikojnë ende atë [luftën] jo në mënyrën e duhur, por kujt i bëhet vonë?’
– Rabini Yoel Kaplan
“Është më mirë të mos flasësh për detajet, e di. Sidomos jo në media. Preferoj të mos e bëj. Është më mirë këto ditë, veçanërisht për veten time, meqenëse unë udhëtoj përreth – më mirë të mos e theksoj këtë pjesë të përvojës sime veçanërisht,” tha ai.
Kaplan mund të ketë qenë i shqetësuar sepse grupe si Fondacioni Hind Rajab dhe Koalicioni Global 195 i ICJP-së po shënjestrojnë figura politike dhe ushtarake izraelite të akuzuara për krime lufte, duke ndërtuar raste për gjykatat ndërkombëtare.
Në janar, ushtria izraelite ua kufizoi ushtarëve në detyrë aktive postimin në mediat sociale mes shqetësimeve se informacioni po përdorej në çështje gjyqësore jashtë vendit.
‘Kam mbështetjen e qeverisë shqiptare’
Veprimet izraelite në Gaza kanë shkaktuar protesta edhe në Shqipëri.
Kaplan i përqeshi protestat pro-palestineze në Shqipëri si të vogla dhe të parëndësishme, duke thënë: “E dini, ne themi si shaka… publiciteti i keq është ende publicitet i mirë.”
“Unë kam mbështetjen e qeverisë [shqiptare]. Mendoj se nuk do të ndikojë asgjë,” tha rabini.
Kur MEE e pyeti nëse kishte një tension midis pjesëmarrjes së tij në luftërat e Izraelit dhe rolit të tij si udhheqës shpirtëror i komunitetit hebre të Shqipërisë dhe Ballkanit më gjerë, ai u përgjigj thjesht: “Jo.”
Në televizionin shtetëror shqiptar RTSH, Kaplan e paraqet veten si apolitik, një njeri i paqes dhe dialogut ndërfetar.
Kaplani i kërkoi vazhdimisht MEE të mos e raportonte bisedën për rolin e tij në luftën e Gazës, megjithëse ajo mbeti zyrtare (on the record).
Ai përsëriti: “Preferoj, e di, të mos e përmendni këtë… nga ana juaj. Të mos bëni një çështje nga kjo, nga kjo ide… Po ju kërkoj të mos e përmendni këtë dhe të mos e vini këtë si pjesë të intervistës.”
Kaplan donte në vend të kësaj ta drejtonte bisedën te jeta hebraike në Shqipëri dhe Ballkanin e gjerë.
Ditën kur MEE foli me rabinin, GJPN lëshoi urdhër-arreste për Kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu dhe ish-Ministrin e Mbrojtjes Yoav Gallant për krime të dyshuara lufte dhe krime kundër njerëzimit në Gaza.
“Çdo hebre, çdokush duhet të jetë i mërzitur për këtë [vendim],” tha Kaplan.
‘Unë nuk jam pjesë e intervistës suaj’
I pyetur të përgjigjej për situatën e rëndë humanitare në Gaza, Kaplani përsëriti pikat propagandistike të qeverisë izraelite, të hedhura poshtë prej kohësh, se Hamasi po vidhte ndihmën humanitare.
Kaplani u irritua dhe pretendoi se kishte mbajtur, në “dhjetë gishtat e tij, foshnja që ishin [futur] në furrë nga terroristët.” Nuk ka asnjë provë për pretendime të tilla, të cilat janë diskredituar gjerësisht.
“Nuk kam asnjë mendim për këtë,” tha Kaplani, në përgjigje të një pyetjeje nëse ai beson në një zgjidhje me dy shtete me një shtet palestinez pranë një shteti izraelit.
Kur u pyet për vendbanimet në Bregun Perëndimor të pushtuar, Kaplani ofroi ta vinte MEE në kontakt me ambasadën izraelite në Shqipëri.
Ai tha, gjithashtu, se nuk kishte asnjë koment dhe “asnjë ide” për hetimet e GJND-së dhe GJPN-së ndaj liderëve dhe forcave ushtarake izraelite për krimet e dyshuara në Gaza. Ai tha se nuk e dinte se ushtarët mund të përballeshin me përgjegjësi sipas ligjit shqiptar.
I pyetur nëse kishte një tension midis shërbimit si rezervist izraelit dhe të qenit kryerabin në Shqipëri, Kaplan tha: “Jo, shumë prej rabinëve në mbarë botën janë pjesë e kësaj.”
“Nuk jam i interesuar të flas për këto çështje, në rregull… Unë nuk jam pjesë e intervistës suaj,” tha Kaplani. “Intervista mbaroi dhe nuk ndodhi nga ana ime. Nuk kam asgjë për të thënë për këtë çështje dhe kaq.”
Në atë kohë, fotografia e profilit të Kaplanit në WhatsApp e tregonte atë duke udhhequr trupat në Gaza në lutje.
Pas intervistës, Kaplan e fshiu menjëherë foton. MEE i dërgoi kryerabinit të Shqipërisë një kërkesë për të komentuar mbi çështjen ligjore që po ndiqet tani kundër tij. Ai nuk është përgjigjur në kohën e publikimit.
