Administrata e Donald Trump po zhvillon një projekt ambicioz mbrojtës, një sistem raketor i quajtur “Kupola e artë” (Golden Dome), që synon të ndryshojë mbrojtjen e SHBA-së nga kërcënimet me raketa. Ky sistem, një version shumë më i madh dhe më kompleks i “Kupolës së hekurt” të Izraelit, do të përfshijë katër shtresa mbrojtëse: një në hapësirë dhe tre në tokë.
Një prezantim me diapozitiva i qeverisë amerikane, i raportuar nga Reuters, zbuloi detaje të planit. Sistemi do të ketë 11 bateri raketash me rreze të shkurtër veprimi të shpërndara në të gjithë SHBA-në, përfshirë Alaskën dhe Havain. Prezantimi, me titullin “Shko shpejt, mendo në shkallë të gjerë”, u shfaq para 3,000 kontraktorëve të mbrojtjes në Huntsville, Alabama.
Sfida dhe kosto e projektit
Afati i vendosur nga presidenti Trump për përfundimin e sistemit është viti 2028, një afat mjaft ambicioz. Megjithëse projekti vlerësohet të kushtojë rreth 175 miliardë dollarë, diapozitivat tregojnë se shumë aspekte të tjera mbeten të paqarta.
Deri tani, Kongresi ka ndarë 25 miliardë dollarë për këtë projekt. Kërkesa e buxhetit presidencial për vitin 2026 kërkon edhe 45.3 miliardë dollarë të tjera. Një zyrtar amerikan tha për Reuters: “Ata kanë shumë para, por ende nuk kanë një objektiv se sa kushton”.
Si funksionon ‘Kupola e artë’?
Sistemi përbëhet nga një arkitekturë e integruar me katër shtresa:
- Shtresa hapësinore: Një shtresë sensorësh dhe synimi në hapësirë për paralajmërimin e hershëm dhe ndjekjen e raketave.
- Shtresat tokësore: Tre shtresa të ndara që përfshijnë interceptorë raketash, grupe radarësh dhe potencialisht laserë.
Një detaj i papritur ishte propozimi për një bazë të re raketash, me sa duket në Midwest, për interceptorët e gjeneratës së ardhshme (NGI) të prodhuar nga Lockheed Martin. Kjo bazë e re, së bashku me ato ekzistuese në Kaliforni dhe Alaskë, do të forconte ndjeshëm mbrojtjen nga raketat balistike ndërkontinentale.
Përveç këtyre, sistemi synon të përdorë interceptorë hapësinorë që mund të ndalojnë raketat gjatë “fazës së tyre të rritjes”, një moment kur ato janë më të ngadalta dhe më të parashikueshme. Një pengesë teknike e identifikuar ishte vonesa e komunikimit në të gjithë sistemin, një sfidë që do të duhet të kapërcehet.
Mungesa e një emri të rëndësishëm dhe lëvizjet e fundit
Është interesante se në diapozitiva nuk u përmend SpaceX i Elon Musk, ndonëse kompania kishte bërë ofertë për kontrata të “Kupolës së artë”.
Gjenerali i Forcave Hapësinore, Michael Guetlein, i cili u konfirmua muajin e kaluar për të udhëhequr projektin, ka një afat të ngjeshur. Ai ka 30 ditë për të formuar një ekip, 60 ditë për të paraqitur një dizajn fillestar dhe 120 ditë për të ofruar një plan të plotë zbatimi, duke përfshirë detajet e stacioneve satelitore dhe tokësore. Ky afat tregon se administrata Trump dëshiron të ecë shpejt me këtë projekt masiv dhe jetik për sigurinë kombëtare.
