Një sistem popullor pagesash në Brazil po shkakton shqetësime në Uashington.
Marrëdhënia relativisht e qetë e Presidentit amerikan, Donald Trump, me Brazilin është tensionuar javët e fundit, pasi ai kërcënoi me një tarifë marramendëse prej 50 për qind për eksportet braziliane dhe njoftoi ndalime të reja vizash për gjyqtarët brazilianë që kryesojnë gjykimin në vazhdim e sipër ndaj ish-presidentit Jair Bolsonaro për pjesëmarrje të dyshuar në një komplot për grusht shteti.
Përveç pakënaqësisë me gjyqin e Bolsonaros, administrata Trump përmendi një sërë ankesash që nxitën këtë përshkallëzim, përfshirë trajtimin e platformave të mediave sociale nga Brazili dhe madje edhe shpyllëzimin.
Por një tjetër shqetësim kyç është përpjekja modeste e Brazilit për të gërryer dominimin global të dollarit amerikan. Javën e kaluar, Shtetet e Bashkuara hapën një hetim tregtar që do të shqyrtojë nëse Brazili favorizon padrejtësisht sistemin e pagesave të menjëhershme të menaxhuar nga banka e tij qendrore, Pix, në dëm të shërbimeve të tjera të pagesave. Konkurrentët e këtij sistemi përfshijnë kompanitë amerikane të kartave të kreditit.
Pix, i cili është falas për përdoruesit individualë, ka lulëzuar që nga prezantimi i tij në vitin 2020. Sipas bankës qendrore, ai përdoret nga rreth 76 për qind e brazilianëve, dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar dhe G-20 e kanë vlerësuar si një histori suksesi. Thjeshtësia e Pix u ka ofruar akses në transferta elektronike shumë brazilianëve që më parë nuk kishin një llogari bankare.
Por Pix ka edhe implikime gjeopolitike, shkroi këtë javë në Piauí ish-diplomati brazilian Philip Yang. Sistemi i pagesave, i cili ka lëvizur ekuivalentin e mbi 450 miliardë dollarëve në muaj deri tani këtë vit, “funksionon jashtë ekosistemit të dollarit. Ai përfaqëson embrionin e sistemeve të pavarura, siç është BRICS Pay”—duke iu referuar sistemit të pagesave në zhvillim për të lehtësuar transaksionet mes vendeve anëtare të BRICS në monedhat e tyre—”që kërcënojnë monopolin e ngadaltë dhe të kushtueshëm të sistemit SWIFT.”
SWIFT, me bazë në Belgjikë, është sistemi kryesor në botë për shkëmbimin e mesazheve mes bankave për të lehtësuar transfertat. Veçanërisht, ai bashkëpunon gjithashtu me autoritetet amerikane në zbatimin e sanksioneve financiare. Këtë rol një sistem pagesash i BRICS-it, nëse një i tillë do të jetë plotësisht funksional, pothuajse me siguri nuk do ta bënte.
Shtetet e Bashkuara janë kaq të përqendruara në mbrojtjen e dominimit të dollarit, shkroi Yang, pjesërisht sepse dominimi i tyre në fusha të tjera të ekonomisë globale—si eksportet e mallrave dhe lidershipi në teknologji të caktuara të avancuara—i ka kaluar Kinës.
Megjithatë, veprimet e fundit të Trump ndaj Brazilit mund të kenë efekt të kundërt dhe të dëmtojnë pozitën globale të Shteteve të Bashkuara, qoftë financiare apo tjetër.
Për shembull, shumë vëzhgues të politikës së jashtme e panë ndalimin e vizave për gjyqtarët brazilianë si një tejkalim të kompetencave. Disa në rrethin e ngushtë të Bolsonaros i kanë bërë presion Trump-it të shkojë më tej dhe të vendosë sanksione financiare ndaj gjyqtarëve nën Aktin Global Magnitsky, i cili do të kërkonte prova më të forta për keqbërje sesa një ndalim vizash.
“Nuk mund ta imagjinoj se do të jenë në gjendje të justifikojnë me sukses akuzat për korrupsion për çdo anëtar të Gjykatës së Lartë,” tha Jana Nelson, një ish-zyrtare e lartë e Departamentit të Mbrojtjes së SHBA-së për Amerikën Latine.
Sanksionet financiare ndaj gjyqtarëve brazilianë mund t’i ofrojnë gjithashtu Brazilit një nxitje të mëtejshme për t’u diversifikuar plotësisht larg tregtisë me dollarin amerikan. Kjo nuk do të ishte një surprizë, tha Nelson, megjithëse Brazili është i kufizuar në afat të shkurtër nga struktura aktuale e sektorit financiar, nevoja për të kontrolluar inflacionin dhe lidhjet personale e familjare të brazilianëve me Shtetet e Bashkuara dhe sistemin e tyre të dollarit.
Shumë mendimtarë brazilianë të politikës së jashtme, nga ana e tyre, po nxisin një ndryshim të tillë. “Më shumë se kurrë, Brazili duhet të udhëheqë, së bashku me partnerët e tij të BRICS dhe blloqe të tjera, zhvillimin dhe integrimin e sistemeve të pavarura të pagesave dhe tregtisë,” shkroi Yang, ish-diplomati brazilian.
Të martën, Argjentina lehtësoi kërkesat e hyrjes për disa vizitorë kinezë, të cilët tani nuk kanë më nevojë për viza shtesë nëse kanë viza të vlefshme amerikane. Ky hap vjen pasi Kina zgjeroi politikën e saj të hyrjes pa viza për qytetarët e Argjentinës, Brazilit, Kilit, Perusë dhe Uruguait, duke filluar nga qershori.
Javën e kaluar, administrata e Presidentit argjentinas Javier Milei nënshkroi gjithashtu një marrëveshje për të rifilluar punën në dy projekte hidroelektrike të mbështetura nga Kina në provincën jugore të Santa Cruz, të cilat kishin ngecur për gati dy vjet për shkak të vonesave në pagesa dhe kontrata. Këto janë hapat e fundit pro-Pekinit për të djathtin Milei, i cili e kritikoi Kinën gjatë fushatës së tij të vitit 2023, por e ka zbutur qëndrimin e tij që kur mori detyrën, ndërsa kërkon të stabilizojë financat e Argjentinës.
Qyteti i Meksikos është vlerësuar si një destinacion për nomadët digjitalë, me një fluks amerikanësh dhe të tjerësh që janë zhvendosur atje që nga fillimi i pandemisë COVID-19. Si rezultat, çmimet e banesave në lagje të caktuara janë rritur ndjeshëm, dhe ky muaj ka parë dy protesta kundër gentrifikimit në qytet. Javën e kaluar, kryetarja e bashkisë së qytetit të Meksikos, Clara Brugada, njoftoi një plan për të promovuar përballueshmërinë e banesave, i cili përfshinte forcimin e të drejtave të qiramarrësve dhe ndërtimin e më shumë banesave publike. Qyteti tashmë kufizoi rritjen e qirave në nivelin e inflacionit vitin e kaluar. Ekspertët thonë se ajo që nevojitet është ndërtimi i shpejtë dhe pa burokraci i shumë më tepër njësive të banimit; vetëm rreth 3,500 banesa të reja u regjistruan në qytet në 2023.
Arti shpesh imiton jetën, por skenaristja argjentinase Claudia Piñeiro shkroi në një ese të fundit se kurrë nuk e kishte imagjinuar se sa shumë politika do të imitonte serialin e saj në Netflix, The Kingdom. Seriali, të cilin ajo filloi ta shkruante në fillim të vitit 2018, trajton zgjedhjet presidenciale në Argjentinë, të vendosura pjesërisht nga ndikimi i pastorëve ungjillorë. Në atë kohë, Piñeiro ishte frymëzuar nga Brazili fqinj. Por tani, Milei ka bërë një përpjekje të madhe për të futur kishat ungjillore në politikën partiake, duke u bërë këtë muaj presidenti i parë argjentinas në detyrë që foli në inaugurimin e një tempulli ungjillor, ku argumentoi se politikat e majta të rishpërndarjes së të ardhurave nuk ishin të krishtera. Aleanca e dëshiruar e Mileit me ungjillorët argjentinas është larg të qenit një marrëveshje e kryer. Grupi është i larmishëm dhe ende i mungojnë lidhjet me politikën e organizuar partiake krahasuar me ungjillorët në Brazil. Por meqenëse ungjillorët vlerësohen të përbëjnë të paktën 15 për qind të popullsisë në Argjentinë, ata po tërheqin vëmendjen e politikanëve.
Pas muajsh sfidash ligjore dhe kritikash publike mbi dëbimin e emigrantëve venezuelianë nga SHBA në El Salvador këtë vit, rreth 250 të ndaluar u dërguan në Venezuelë të premten e kaluar si pjesë e një marrëveshjeje mes tre vendeve.
Shtetet e Bashkuara i dëbuan fillimisht emigrantët në mars, duke pretenduar se ata ishin pjesë e grupit kriminal Tren de Aragua. Avokatët e shumë prej emigrantëve i kundërshtuan këto pretendime dhe kundërshtuan faktin se atyre nuk iu dha mundësia të sfidonin ligjërisht largimin e tyre. U shfaqën raporte për keqtrajtim të rëndë të të ndaluarve të burgosur në El Salvador.
Ndërkohë, administrata Trump pretendoi se nuk kishte fuqi të transferonte njerëz jashtë El Salvadorit. Por si pjesë e marrëveshjes së së premtes, të ndaluarit u larguan nga El Salvadori—megjithëse drejt vendlindjes së tyre, Venezuelës, dhe jo përsëri në Shtetet e Bashkuara.
Venezuela gjithashtu dërgoi 10 shtetas amerikanë dhe banorë të përhershëm të ndaluar në Shtetet e Bashkuara dhe liroi dhjetëra venezuelianë, përfshirë të burgosur politikë, brenda vendit.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, dhe Presidenti salvadorian, Nayib Bukele, festuan lirimin e të burgosurve politikë venezuelianë. Kështu bënë edhe aktivistët e shoqërisë civile venezueliane, edhe pse kërkuan më shumë transparencë. Grupi për të drejtat Foro Penal tha të hënën se ishte në gjendje të verifikonte 48 venezuelianë të liruar, më pak se 80 që ishin njoftuar.
Shkëmbimi i të burgosurve tregon se Shtetet e Bashkuara po mbajnë kanale dialogu diskrete me administratën e Presidentit venezuelian, Nicolás Maduro—dhe janë të gatshme t’i përdorin ato për objektiva pro-demokratike brenda vendit. Kjo bie ndesh me mbështetjen dërrmuese të Trump-it te sanksionet për të nxitur ndryshimin e regjimit gjatë mandatit të tij të parë.
Ndërkohë, Venezuela tha se do të hapte një hetim mbi abuzimin e pretenduar ndaj të ndaluarve të burgosur në El Salvador. Qeveria e Maduros është akuzuar shpesh për keqtrajtimin e të burgosurve në burgjet e saj. Por zotimi i tij për të hetuar burgjet salvadoriane është ende i rëndësishëm, sepse pak liderë të Amerikës Latine kanë qenë hapur kritikë ndaj pranimit të të dëbuarve nga ana e Bukeles. Të vetëdijshëm për rëndësinë e çështjes për Trump-in, shumë liderë kanë preferuar të përdorin kapitalin e tyre politik diku tjetër.
