Një valë tronditëse dhimbjeje dhe zemërimi ka kapluar Kosovën pas një aksidenti tragjik në Gjakovë të hënën, më 21 korrik, ku tre persona humbën jetën si pasojë e lëndimeve në vendin e punës. Ky incident fatal ka nxjerrë në pah një realitet të hidhur: subjektit ku ndodhi aksidenti, fatkeqësisht, i ishte vënë më parë gjobë dy herë nga Inspektorati Qendror i Punës për shkelje të përsëritura të sigurisë!
“Inspektorati Qendror i Punës është angazhuar me të gjitha kapacitetet e tij njerëzore dhe ligjore për të hetuar rrethanat e këtij rasti dhe për të vënë para përgjegjësisë të gjithë ata që nuk kanë zbatuar detyrimet ligjore në fushën e sigurisë dhe shëndetit në punë,” thuhet në reagimin zyrtar të Inspektoratit.
Në momentin e parë, dy punëtorë humbën jetën në një objekt ndërtimi në rrugën “Bardhyl Qaushi” në Gjakovë. Një lajm i dhimbshëm që u pasua shpejt nga njoftimi se edhe një tjetër person i lënduar në këtë aksident kishte ndërruar jetë, duke e çuar numrin e viktimave në tre.
Paraburgime dhe pyetje pa përgjigje
Si pasojë e kësaj tragjedie, dy persona janë ndaluar për 48 orë, dhe Prokuroria Themelore në Gjakovë ka njoftuar se ndaj tyre do të paraqitet kërkesa për caktimin e masës së paraburgimit. Kjo është një shenjë se drejtësia do të kërkojë përgjigje, por pyetja e madhe mbetet: a mund të ishin shmangur këto vdekje?
Përgjigja bëhet edhe më e dhimbshme me zbulimin e Inspektoratit: “Subjekti ku ndodhi aksidenti ka qenë më herët dy herë i gjobitur nga Inspektorati i Punës për shkelje të përsëritura në këtë fushë. Kjo e bën edhe më të papranueshme faktin që nuk janë ndërmarrë masat e duhura për mbrojtjen e jetës dhe shëndetit të punëtorëve.” Një dështim i tmerrshëm për të mësuar nga gabimet e së kaluarës, i cili rezultoi në humbjen e tre jetëve.
Thirrja për veprim dhe sfida me burimet njerëzore
Inspektorati ka lëshuar një thirrje të fortë për ndërgjegjësim publik dhe institucional, duke theksuar urgjencën e situatës. “Duke qenë se aksidentet në vendin e punës përbëjnë një kërcënim serioz për jetën e qytetarëve, bëjmë thirrje publike për të gjithë punëdhënësit, subjektet afariste dhe institucionet relevante që të ndërmarrin masa konkrete dhe të menjëhershme për parandalimin e rreziqeve në vendin e punës, në përputhje me Ligjin për Siguri dhe Shëndet në Punë dhe aktet nënligjore në fuqi.”
Megjithatë, edhe vetë Inspektorati përballet me sfida. Ata kanë ndërmarrë hapa konkretë për forcimin e kapaciteteve inspektuese duke rekrutuar inspektorë të rinj, por kjo rrugë nuk ka qenë pa pengesa. Një procedurë për rekrutimin e 60 inspektorëve të rinj u anulua nga Këshilli i Pavarur Mbikëqyrës për Shërbimin Civil të Kosovës. Pavarësisht kësaj, Inspektorati nuk ka hequr dorë dhe është aktualisht në proces të rekrutimit të 59 inspektorëve të rinj, me vlerësimet e kandidatëve të përfunduara.
Një pasqyrë shqetësuese e shifrave
Shifrat e fundit të Inspektoratit Qendror të Punës janë një thirrje zgjimi. Në gjashtëmujorin e parë të këtij viti, janë kryer 4751 inspektime, janë shqiptuar 788 gjoba, dhe janë regjistruar 268 aksidente në punë.
Më shqetësuesja nga të gjitha, “ndërsa nga janari deri më sot kanë ndodhur 7 aksidente me fatalitet dhe kjo është shifra zyrtare nga Inspektorati Qendror i Punës, të gjitha shifrat e tjera që ipen nga persona të tjerë të paautorizuar dhe jokompetent nuk janë të sakta dhe krijojnë pasiguri dhe dezinformojnë opinionin publik.”
Kjo tragjedi në Gjakovë duhet të shërbejë si një kujtesë e dhimbshme se siguria në punë nuk është një opsion, por një domosdoshmëri absolute. Jetët e njerëzve varen nga zbatimi rigoroz i ligjeve dhe rregullave të sigurisë. Cilat masa konkrete do të merren për të siguruar që ngjarje të tilla të mos përsëriten?
