Parlamenti i Mbretërisë së Bashkuar votoi këtë javë me shumicë dërrmuese për të ndaluar dhe shpallur si organizatë terroriste grupin aktivist Palestine Action, duke e renditur kështu në të njëjtin nivel me grupe të armatosura si al-Kaeda dhe ISIS.
Me një shumicë prej 385 votash pro dhe vetëm 26 kundër, deputetët miratuan urdhrin e propozuar nga Ministrja e Brendshme Yvette Cooper, i cili ndryshon Ligjin për Terrorizmin të vitit 2000.
Kjo lëvizje vjen vetëm disa ditë pas një aksioni të bujshëm nga aktivistët e Palestine Action në bazën ushtarake RAF Brize Norton, më e madhja në Mbretërinë e Bashkuar, ku ata lyen me bojë të kuqe dy avionë ushtarakë, duke shkaktuar, sipas policisë, dëme materiale që kapin vlerën e miliona paundëve.
Ndërkohë, një sfidë ligjore
Të premten, në Gjykatën e Lartë në Londër, Huda Ammori, bashkëthemeluese e Palestine Action, kërkoi që të pezullohej përkohësisht ligji i ri që ndalon aktivitetin e grupit.
Kryeministri Keir Starmer dënoi incidentin në një postim në X, duke e quajtur aktin “të turpshëm”.
Çfarë është Palestine Action?
Palestine Action vetë e përshkruan veten si një “organizatë pro-palestineze që kundërshton industrinë e armëve në Britani përmes aksioneve të drejtpërdrejta”, me qëllimin për të ndalur bashkëpunimin global me regjimin izraelit që ata e cilësojnë si “gjenocidal dhe apartheid”.
Qeveria britanike, nga ana tjetër, e ka cilësuar grupin si një organizatë terroriste.
Çfarë ndodhi në RAF Brize Norton?
Ky ishte një nga aksionet më të profilit të lartë të grupit. Aktivistët depërtuan në bazën ajrore me trotineta elektrike dhe lyen me bojë të kuqe turbinat e dy avionëve Airbus Voyager, të përdorur për mbushje në ajër (air-to-air refueling).
Sipas zëdhënësit të grupit, Manaal Siddiqui, avionët e kësaj baze mund të jenë përdorur për të furnizuar me karburant avionët luftarakë izraelitë. Ai shtoi se këta avionë udhëtojnë drejt bazës britanike në Qipro, nga ku dërgohen në misione zbulimi, dhe inteligjenca e mbledhur ndarë me ushtrinë izraelite.
Çfarë ka bërë tjetër grupi?
Që nga krijimi në korrik 2020, Palestine Action ka organizuar qindra protesta në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar, duke synuar kompanitë që pretendohet se përfitojnë nga operacionet ushtarake të Izraelit, veçanërisht prodhuesin izraelit të armëve Elbit Systems.
Taktikat e përdorura përfshijnë:
- depërtime në ambiente industriale,
- zinxhirim pas makinerive,
- ngjyrosje të godinave me bojë të kuqe,
- shkatërrim të pajisjeve.
Disa nga incidentet më të njohura:
- 2020–2022: Seria e depërtimeve dhe vandalizimeve në fabrikën Ferranti të Elbit në Oldham, e cila u mbyll në janar 2022 – një fitore që grupi e konsideron madhore.
- 2021: Aktivistët okupuan për një javë fabrikën e dronëve në Leicester (UAV Tactical Systems – nën Elbit). U arrestuan 10 persona, por më pas u shpallën të pafajshëm.
- 2022:
- Prill: Bllokim i një tjetër objekti të Elbit në Braunstone, Leicestershire.
- Qershor: Sulm në fabrikën e Thales UK në Glasgow, ku u shkaktuan dëme mbi 1 milion paund me bomba tymuese dhe shkatërrim prone. 5 aktivistë u burgosën.
- Pas tetorit 2023, me shpërthimin e luftës në Gaza:
- Ngjyrosje e selisë së BBC-së me bojë të kuqe (për shkak të “anshmërisë pro-izraelite”).
- Bllokim i objekteve të Lockheed Martin dhe Leonardo, dy gjigantë të industrisë së armëve.
- Nëntor 2023: Grupi u zgjerua ndërkombëtarisht me një degë në SHBA. Aktivistët pushtuan çatinë e fabrikës së Elbit në New Hampshire. Tre persona u arrestuan, më pas liruan me akuza të lehta.
- Gusht 2024: Aktivistët përplasën një furgon në selinë e Elbit në Bristol, depërtuan në ndërtesë dhe shkaktuan dëme të konsiderueshme.
- Po atë muaj: Ngjyrosën me të kuqe Ministrinë e Mbrojtjes dhe lyen me ketchup statujën e Arthur Balfour brenda parlamentit – ish-kryeministër britanik dhe autor i Deklaratës së Balfour në vitin 1917.
- Qershor 2025: Aksioni më i diskutuar – depërtimi në RAF Brize Norton duke përdorur trotinetë elektrikë dhe vandalizimi i avionëve ushtarakë.
Si ka reaguar grupi ndaj ndalimit?
Në një deklaratë publike në X, Palestine Action shkruan:
“Krimi i vërtetë nuk është boja e kuqe mbi avionët e luftës, por krimet e luftës që janë kryer përmes tyre për shkak të bashkëpunimit të qeverisë britanike me gjenocidin izraelit.”
Grupi shtoi se ky veprim nga qeveria rrezikon të kriminalizojë protestën legjitime.
Gjithashtu, akuzuan kryeministrin Starmer për hipokrizi, duke përmendur se në vitin 2003, ai mbështeti protestuesit që hynë në një bazë RAF për të ndaluar bombarduesit amerikanë që po niseshin për në Irak – në atë kohë, Starmer ishte avokat.
“Është një reagim i nxituar nga një qeveri e turpëruar – një reagim i ekzagjeruar,” tha zëdhënësi Siddiqui.
Ai theksoi se shpallja e Palestine Action si organizatë terroriste është e paprecedentë, duke shtuar se shumica e grupeve të ndaluara janë ndërkombëtare dhe të armatosura:
“Palestine Action do të ishte një përjashtim ekstrem. Kjo është një qasje drakoniane për të mbytur protestat që qeverisë nuk i pëlqejnë. Është vërtet e frikshme për cilindo që i intereson liria civile në Britani.”
Konteksti
Në total, 81 grupe janë të ndaluara në Mbretërinë e Bashkuar sipas Ligjit për Terrorizmin të vitit 2000. Lista përfshin lëvizje politike me krahë të armatosur si Hamas dhe Hezbollah, si dhe organizata si ISIS, al-Kaeda dhe Tehreek-e Taliban Pakistan.
Ndërkohë, fati i Palestine Action mbetet në balancë, me një betejë të hapur ligjore dhe një debat të gjerë për kufirin mes protestës dhe terrorizmit në një shoqëri demokratike.
