Votuesit holandezë do të drejtohen drejt kutive të votimit më 29 tetor, pas rrëzimit dramatik të koalicionit qeverisës të djathtë, që çoi në thirrjen e zgjedhjeve të parakohshme.
Ministrja e Brendshme, Judith Uitermark, e bëri publike datën e zgjedhjeve të premten, duke shtuar se do të bashkëpunojë ngushtë me bashkitë për të garantuar një proces votimi të qetë dhe të rregullt.
Sondazhet parashikojnë një garë të ngushtë mes Partisë së Lirisë (PVV) së ekstremit të djathtë, të udhëhequr nga politikani karizmatik Geert Wilders, dhe aleancës së Laburistëve me të Gjelbrit e Majtë, të kryesuar nga ish-nënkryetari i Komisionit Europian, Frans Timmermans.
Partia e qendrës së djathtë VVD, e cila deri tani ka qenë pjesë e koalicionit, renditet pak më pas në sondazhe, duke treguar për një garë shumë të ngushtë dhe të paparashikueshme.
Zgjedhjet u thirrën pasi Wilders tërhoqi partinë e tij PVV nga koalicioni qeverisës për shkak të një përplasjeje mbi politikat e emigracionit. Vendimi i tij detyroi kryeministrin Dick Schoof dhe kabinetin e tij të japin dorëheqjen.
Wilders akuzoi qeverinë për zvarritje të zbatimit të marrëveshjes për një nga politikat më të ashpra të emigracionit që ndonjëherë ishte rënë dakord në kuadër të një qeverie holandeze me katër parti.
Ky veprim shkaktoi reagime të forta nga partnerët e koalicionit, të cilët e akuzuan atë për egoizëm politik.
“Kishim një shumicë të djathtë, dhe ai e shkatërroi gjithçka për egon e tij,” deklaroi Dilan Yesilgöz, udhëheqësja e VVD-së.
“Është krejtësisht e papërgjegjshme të rrëzosh qeverinë në këtë moment,” shtoi Nicolien van Vroonhoven, kryetarja e partisë NSC, që gjithashtu ishte pjesë e koalicionit të rrëzuar.
Në zgjedhjet e nëntorit 2023, PVV-ja e Wilders tronditi skenën politike duke fituar 37 nga 150 vendet në parlament – një diferencë mbresëlënëse që e bëri partinë më të madhe.
Për të formuar qeverinë, Wilders arriti një marrëveshje me VVD-në, partinë e fermerëve BBB dhe NSC-në, një parti me platformë antikorrupsion. Si kompromis, ai pranoi të heqë dorë nga ambicia për t’u bërë kryeministër.
Sipas sondazheve të fundit të publikuara më 31 maj, mbështetja për PVV-në ka rënë disi – nga 23% në zgjedhjet e 2023 në 20% aktualisht. Aleanca e majtë Laburistët dhe të Gjelbrit ndjek nga afër me 19%, duke mbajtur 25 vende në Dhomën e Ulët të Parlamentit – menjëherë pas PVV-së.
Skena politike e përçarë në Holandë e bën rezultatin përfundimtar të vështirë për t’u parashikuar.
Në ndërkohë, kryeministri në largim Dick Schoof ka deklaruar se ai dhe kabineti i tij do të vazhdojnë detyrën në rol kujdestar deri në formimin e një qeverie të re.
