Sekretari i Mbrojtjes vendos spektaklin para substancës. SHBA-ja duhet ta dërgojë atë në shtëpi me lirim të përhershëm.
Christian Caryl
Nga Christian Caryl, kolumnist në Foreign Policy dhe ish-shef i zyres së Newsweek dhe U.S. News & World Report në Moskë.
14 Tetor 2026,
Mandati i Dytë i Trump
Pentagoni ka tërhequr një duzinë avionësh bombardues të Forcave Ajrore të SHBA-së nga baza ajrore Fairford në Britani. Sipas burimeve që folën për Wall Street Journal dhe publikime të tjera, ushtria e SHBA-së i frikësohej një sulmi me dronë nga Irani, ndoshta i modeluar sipas “Operacionit Muri i Merimangës” të guximshëm të vitit të kaluar, kur ukrainasit përdorën dronë të ruajtur në kontejnerë mallrash për të lansuar sulme në surprise ndaj avionëve rusë mijëra milje larg. Nëse baza Fairford është ndonjë tregues, një vit më pas, Shtetet e Bashkuara ende nuk janë më të afta se Rusia për të mbrojtur bazat e tyre kundër tufa-dronëve (drone swarms).
Ajo tërheqje poshtëruese nga ushtria më e fuqishme e botës erdhi vetëm pak ditë pas leksionit më të fundit të Sekretarit të Mbrojtjes Pete Hegseth para një publiku ushtarak në Quantico, Virginia. Në fjalimin e tij, Hegseth përsëri thuri lëvdata për veten e tij se se kishte pastruar Forcat e Armatosura të SHBA-së nga “transeksualët” dhe “mjekroshët”. “Kllounët ideologjikë janë jashtë,” deklaroi ai. “Kaubojtë patriotë janë brenda — me testimin e testosteronit në krye.” Sfondi i bën njerëzit të pyesin se çfarë do të thotë kjo dhe pse ai është kaq i fiksuar pas hormoneve të ushtarëve. Ai njoftoi një përpjekje për të nxitur adoptimin e teknologjive të reja me ndihmën e Elon Musk (investimet e shumta të të cilit në fushat e mbrojtjes e bëjnë atë një konflikt interesi ecës), tajkunit të dronëve Palmer Luckey (një tjetër mik i administratës), dhe Newt Gingrich (ish-kongresmeni i moshuar republikan i cili duket se ka pak njohuri teknologjike). Hegseth shpërtheu kundër shtypit tradhtar, trumbetoi sukseset e pretenduara të luftës së tij ndaj Iranit dhe mohoi krizën shkatërruese të moralit në aeroplanmbajtësen USS Abraham Lincoln — por nuk tha asgjë për synimet më të gjera strategjike të Amerikës ose marrëdhëniet e saj me aleatët e shumtë në mbarë globin, të cilët janë pa dyshim shumëzuesi më i madh i forcës në arsenalin e SHBA-së.
Deri vetëm pak vite më parë, keqmenaxhimi i Pentagonit nga Hegseth do të llogaritej si një skandal kombëtar. Për më shumë se shtatë muaj të luftës së keqkonceptuar të Presidentit Donald Trump ndaj Iranit, ligjvënësit e SHBA-së janë treguar të paqëllimshëm për të kërkuar llogaridhënie për politikat që kanë pasur si rezultat dëmtime të dukshme të interesave kombëtare të SHBA-së. Nuk është vetëm lufta e Iranit, e cila deri më tani ka shkaktuar dëme të rënda në bazën më të rëndësishme të Amerikës në Gjirin Persik (bazën e saj detare në Bahrein), tjetërsimin e aleatëve rajonalë, apo shterimin e jashtëzakonshëm të armëve të precizionit të SHBA-së deri në atë masë sa kufizon parandalimin amerikan tjetërkund.
Hegseth ka bërë çmos për të minuar marrëdhëniet e Uashingtonit me aleatët e tij evropianë. Ai ka spastruar rangjet e larta të udhëheqjes së Pentagonit pa shpjeguar kriteret e vendimeve të tij (edhe pse fakti që rangjet e tyre përmbanin një numër disproporcional të afrikano-amerikanëve dhe grave ofron një udhëzim). Ai ka ndërmarrë një fushatë të gjerë për të kufizuar fuqitë e agjencive të brendshme që sigurojnë që ushtria t’u përmbahet ligjeve të veta si dhe rregullave ndërkombëtare të sjelljes. Ai ka bërë të qartë vazhdimisht përbuzjen e tij për çdo kufizim mbi “vdekshmërinë” (lethality) e luftëtarëve të tij — siç ka treguar me sulmet e departamentit të tij ndaj anijeve që pretendohet se transportojnë drogë në Karaibe dhe Paqësor pa asnjë procedurë ligjore. (Siç më tha një gjeneral në pension: “Është sikur të qëndrosh në një autostradë në Teksas dhe të shohësh një kamion që kalon. Ndoshta ka një grup njerëzish në atë kamion. Dhe ti thua, jo, mendoj se po transportojnë drogë. Dhe pastaj një polic shtetëror egyszerűisht i çon në erë. Nuk mund ta bësh këtë.”) Përgjatë të gjithë kësaj, Hegseth ka treguar një përbuzje të qetë për kritikët e tij si brenda ashtu edhe jashtë Kongresit. Ndjenja e tij e pandëshkueshmërisë ka qenë vërtet mahnitëse — ndoshta sepse ai e di se Trump i ka mbrojtur gjithmonë krahët.
Por diçka përfundimisht mund të jetë duke ndryshuar. Më 8 tetor, Hegseth njoftoi se Departamenti i Mbrojtjes do të transmetojë drejtpërdrejt ekzekutimin e Nidal Hasan, terroristit të dënuar që vrau 13 persona në një bazë ushtarake në vitin 2009. Lajmi nxiti trishtim e pakënaqësi si nga demokratët ashtu edhe nga republikanët — më së shumti nga Zëvendëspresidenti J.D. Vance, i cili publikisht tha se nuk kishte ndërmend ta shikonte. Disa ditë më vonë, vetë Trump deklaroi se vendimi për transmetimin e ekzekutimit nuk ishte përfundimtar dhe shprehu dyshime për idenë para disa prej këshilltarëve të tij. A ka shkuar më në fund Hegseth tepër larg?
Kongresmeni amerikan Thomas Massie papritur duket shumë vizionar. Më 15 shtator, kongresmeni republikan paraqiti një rezolutë për shkarkimin (impeachment) e Hegseth. Shumë media e injoruan propozimin e Massie; New York Times, për shembull, madje as nuk denjoi ta përmendte në fillim. Gazeta mund të ketë ndjekur një logjikë të thjeshtë kur vendosi se ishte një mos-ngjarje: Pse të raportohet për një masë që kishte pak shanse të merrte një shumicë prej dy të tretave në Senat? Shumë vëzhgues supozuan se Massie — një republikan anti-Trump i kahershëm që humbi primaret e distriktit të tij në Kentaki në fillim të këtij viti përballë një kandidati të mbështetur nga Trump — nuk kishte fuqinë për të montuar një sfidë serioze.
Megjithatë, ngjarjet e mëvonshme kanë treguar se Massie mund të ketë pasur të drejtë. Një ditë pasi paraqiti rezolutën e tij, Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve Mike Johnson papritur njoftoi se po pezullonte punimet e Dhomës deri pas zgjedhjeve të mesmandatit të nëntorit. Lëvizja e tij nxiti spekulime se ai ishte i prirur të shmangte një votim në sallë për shkarkimin e Hegseth, duke sugjeruar se sekretari i mbrojtjes është bërë një figurë e dëmtuar politike. Sondazhet gjetën më pas se 51 përqind e amerikanëve miratojnë shkarkimin e sekretarit të mbrojtjes (përfshirë 22 përqind të vetë-identifikuar si republikanë). Lufta e Iranit është jashtëzakonisht jopopullore mes shumë republikanëve, një pakënaqësi që shtrihet thellë në bazën MAGA të Trump-it. Dhe Hegseth ka zemëruar shumë anëtarë të Kongresit nga të dyja Partitë me refuzimin e tij kryelartë të kërkesave të tyre për transparencë mbi buxhetet dhe shifrat e viktimave.
Të tetë artikujt e rezolutës së Massie u llogaritën për t’u kujtuar anëtarëve të Dhomës së Përfaqësuesve empietimin agresiv të Hegseth mbi prerogativat e Kongresit. Teksti akuzon sekretarin e mbrojtjes për injorimin e Aktit të Fuqive të Luftës të vitit 1973, i cili kërkon në mënyrë specifike autorizimin e Kongresit për luftë; injorimin e ligjeve që minimizojnë viktimat civile (duke iu referuar sulmit me raketa të SHBA-së në një shkollë vajzash në fillim të luftës së Iranit); dhe rrëmbimin e paligjshëm të një udhëheqësi sovran të huaj (ish-Presidentit të Venezuelës Nicolás Maduro). Ai padit Hegseth për “vrasje jashtëgjyqësore” në luftën kundër drogës. Dhe gjithashtu e sulmon atë për kërcënimin për hakmarrje kundër Senatorit të SHBA-së Mark Kelly, një nga disa ish-officerë ushtarakë që iu bënë thirrje anëtarëve të tanishëm të forcave të armatosura të refuzojnë urdhrat e paligjshëm, si dhe për betimet e tij për të ndëshkuar ish-pjesëtarët e shërbimit ushtarak për kritikimin e Departamenti të Mbrojtjes. Rezoluta e Massie me të drejtë i karakterizon këto shkelje si një shkelje flagrante të lirisë së shprehjes.
Është një rast i fuqishëm. Përveç kësaj, Hegseth është në qendër të dështimeve masive politike që nuk plotësojnë domosdoshmërisht pragun e rreptë të “krimeve dhe delikteve të larta” të vendosur nga Kushtetuta e SHBA-së për shkarkim. Mungesa e habitshme e interesit e sekretarit të mbrojtjes për planifikimin strategjik apo politikën e jashtme do të kishte qenë një problem i madh më vete — por është një e metë e ndërlikuar fatalisht nga gatishmëria e tij ngulmuese për të ndjekur komandantin e tij të përgjithshëm në një nga aventurat më të mëdha dhe më të rrezikshme jashtë vendit në një gjeneratë. As Hegseth dhe as Trump nuk kanë artikuluar ende se pse kufizimi i programit bërthamor të Iranit kërkonte një luftë të gjithanshme për të përmbysur qeverinë në një vend prej 93 milionë banorësh. As nuk kanë trajtuar se si duhet të veprojë SHBA-ja për të balancuar këtë përpjekje me parandalimin e Kinës në Indo-Paqësor ose mbrojtjen e interesave të SHBA-së në Evropë.
Përkushtimi i vetëm i Hegseth ndaj vdekshmërisë e ilustron këtë pikë. Fiksimi i tij është një prioritet strategjik i çuditshëm për një ushtri që ka demonstruar tashmë një kapacitet të konsiderueshëm për të vrarë në luftërat e fundit në Afganistan dhe Irak. Historikisht duke folur, nga rruga, pak vende mund të rivalizojnë ushtrinë e Gjermanisë Naziste në vdekshmëri të pastër: trupat e Hitlerit vranë mbi 20 milionë njerëz gjatë Luftës së Dytë Botërore, por Gjermania përsëri e humbi luftën.
E njëjta përbuzje për mendimin e rreptë shtrihet në përpjekjet e Hegseth për ta paraqitur veten si një reformator heroik. Se Departamenti i Mbrojtjes ka nevojë urgjente për modernizim është përtej çdo diskutimi. Mjafton të merren stërvitjet ushtarake në prill dhe maj, në të cilat operatorët ukrainas të dronëve pjesëmarrës dramatizuan se sa prapa ka mbetur SHBA-ja në fushëbetejën moderne: ukrainasit arritën të simulojnë shkatërrimin e një brigade të tërë të blinduar të SHBA-së. (Duhet shënuar se mjaft ushtarë ukrainas — të cilët kanë mbajtur me sukses në distancë një nga ushtritë më të mëdha të botës — mbajnë mjekëra dhe jo gjithmonë i përgjigjen vizionit të Hegseth për fizikon mashkullor.) Fiksimi pas raporteve bel-lartësi dhe kujdesit personal mezi do të trajtojë joefikasitetin e thelluar të prokurimit të Pentagonit apo të metat e prodhimit vendas të mbrojtjes. Reformat kërkojnë njohuri të kujdesshme të çështjes në fjalë. Hegseth është një agjent i ndryshimit që duket se ka njohuri minimale për gjënë që po përpiqet të ndryshojë.
Si ruajtësi krenar i një lufte që duket se po humbet mbështetës ditë pas dite, Hegseth duket gjithnjë e më shumë si një pengesë politike. New York Times raportoi së fundmi për disa kandidatë republikanë që kanë bërë thirrje për përfundimin e luftës gjatë fushatave të tyre të mesmandatit. Trump e di se lufta e tij e re e dështuar pa fund është një pengesë. Në këtë pikë, pak vëzhgues politikë në Uashington do të habiteshin po ta shihnin Hegseth të bëhej koka e turkut e Trump-it për debaklin e Iranit. Shkarkimi mund të mos jetë as i nevojshëm në fund.
