Në stadiumin e madh oval të Rakës, gjurmët e luftës në Siri nuk gjenden vetëm mbi tokë, por edhe nën të. Poshtë fushës së futbollit, ku dikur ISIS kishte vendosur një nga bazat e tij më famëkeqe të torturave, është zbuluar një rrjet i gjerë tunelesh i ndërtuar nga forcat kurde të SDF-së.
Sot, stadiumi ruhet nga forcat e Sigurisë së Përgjithshme besnike ndaj presidentit Ahmed al-Sharaa. Në bodrumet e objektit, ku gjatë sundimit të ISIS-it kishin ekzistuar qeli të improvizuara, ndodhen hyrje të fshehta që çojnë në një sistem nëntokësor të ndërtuar me kujdes teknik.
Sipas dëshmive të ushtarëve sirianë, ky rrjet përbëhet nga tunele kilometrike, të pajisura me kapakë metalikë dhe të projektuara për lëvizje të fshehtë të trupave dhe ruajtje armatimesh. Qëllimi i tyre thuhet se ishte përgatitja për një rezistencë të mundshme në rast përballjeje me ushtrinë siriane nga jugperëndimi apo me sulme ajrore turke nga veriu.
Në mungesë të terrenit malor që do të ofronte mbrojtje natyrore, ndërtimi i këtyre strukturave nëntokësore shihet si përpjekje për të krijuar avantazh strategjik artificial.
Megjithatë, zhvillimet politike në terren ndryshuan rrjedhën e ngjarjeve. Fise arabe lokale, që kishin qenë pjesë e strukturave të sigurisë në rajon, ndryshuan pozicion dhe u afruan me administratën e re në Damask. Si pasojë, plani për përdorimin e këtyre tuneleve në një përballje të armatosur nuk u realizua dhe rrjeti mbeti i braktisur.
Aktualisht, në qytete si Raka dhe Tabka, këto gërmime përbëjnë rrezik për popullsinë civile. Janë raportuar shembje të papritura të tokës në disa lagje, ndërsa prania e mjeteve shpërthyese të pashpërthyera ka detyruar autoritetet siriane të mbyllin hyrjet dhe të ndërmarrin masa sigurie.
Strukturat nëntokësore, që dikur mendohej të shërbenin si element strategjik ushtarak, sot përfaqësojnë një tjetër dëshmi të kostos së lartë të konfliktit shumëvjeçar në Siri dhe sfidave të rindërtimit pas luftës.
Planet ushtarake të ndërtimit të ketyre tuneleve dhe pasojat për Sirinë
Rrjeti i tuneleve të zbuluara në Raka paraqet një projekt ushtarak të menduar për luftë të zgjatur guerile. Sipas burimeve në terren, këto tunele ishin projektuar për të krijuar një infrastrukturë të fshehtë lëvizjeje, magazinimi armatimesh dhe strehimi të forcave, në rast të një përballjeje të armatosur me ushtrinë siriane apo ndërhyrjeve të tjera rajonale.
Në mungesë të terrenit malor në zonat verilindore të Sirisë, ndërtimi i strukturave nëntokësore shihet si përpjekje për të kompensuar këtë disavantazh gjeografik. Tunelet, të ndërtuara me kapakë metalikë dhe dalje të maskuara, do të mundësonin lëvizje të padukshme dhe rezistencë të zgjatur urbane.
Megjithatë, ndryshimi i aleancave lokale dhe zhvillimet politike bënë që ky plan të mos vihej në zbatim. Rrjeti i ndërtuar mbeti i papërdorur për qëllimin fillestar ushtarak.
Sa i përket dëmeve, ndërtimi i këtyre tuneleve ka lënë pasoja serioze infrastrukturore dhe sigurie. Në disa zona janë raportuar shembje të tokës për shkak të gërmimeve të thella dhe të pakontrolluara. Për më tepër, prania e mjeteve shpërthyese të pashpërthyera dhe armatimeve të braktisura përbën rrezik të vazhdueshëm për popullsinë civile.
Për një vend të rrënuar nga më shumë se një dekadë luftë, investimi në infrastrukturë ushtarake në vend të rindërtimit civil ka shtuar barrën mbi qytetarët. Fondet dhe burimet që mund të ishin përdorur për energji, ujë, shkolla dhe spitale u kanalizuan në projekte mbrojtëse.
Sot, këto tunele shihen si simbol i një faze të konfliktit ku prioritet ishte përgatitja për përballje të armatosur, ndërsa pasojat i bartin komunitetet lokale që përballen me rrezik sigurie dhe sfida rindërtimi.
