Franca mund të bëhet një nga vendet e para evropiane që ndalon rrjetet sociale për fëmijët nën moshën 15 vjeç, me presidentin Emmanuel Macron që ka kërkuar përshpejtimin e procesit ligjor në mënyrë që masa të hyjë në fuqi që në fillim të vitit të ardhshëm shkollor, në shtator.
“Truri i fëmijëve dhe adoleshentëve tanë nuk është në shitje. Emocionet e tyre nuk janë për t’u manipuluar – as nga platformat amerikane, as nga algoritmet kineze”, deklaroi Macron, duke theksuar shqetësimin për ndikimin e rrjeteve sociale në zhvillimin mendor dhe emocional të të rinjve.
Projektligji, që pritet të paraqitet më 26 janar në Asamblenë Kombëtare nga deputetja Laure Miller, parashikon ndalimin e rrjeteve sociale për të gjithë fëmijët nën 15 vjeç, si dhe ndalimin e përdorimit të telefonave inteligjentë në shkollat e mesme franceze. Përjashtim do të bëhet për platforma informuese si Wikipedia.
Një nga pikat më të diskutuara mbetet mënyra e verifikimit të moshës. Autoritetet po shqyrtojnë modele të ngjashme me ato të përdorura për faqet pornografike, përfshirë verifikimin përmes dokumenteve të identitetit ose përdorimin e inteligjencës artificiale për vlerësimin e moshës nga fotografitë.
Nisma franceze vjen pas ndryshimeve në udhëzimet e Bashkimit Evropian, të cilat u japin shteteve anëtare më shumë fleksibilitet për të vendosur kufij moshe për aksesin në rrjete sociale, pa rënë ndesh me Aktin e Shërbimeve Digjitale (DSA).
Egjipti i bashkohet valës së kufizimeve
Paralelisht, edhe Egjipti po shqyrton masa të ngjashme. Parlamenti egjiptian ka nisur diskutimet për një ligj që synon rregullimin e përdorimit të mediave sociale nga fëmijët, në një përpjekje për të luftuar atë që ligjvënësit e quajnë “kaos dixhital”.
Presidenti Abdel Fattah al-Sisi i ka kërkuar qeverisë dhe parlamentit të analizojnë përvojat e vendeve të tjera, përfshirë Australinë, Mbretërinë e Bashkuar dhe Francën, me synimin për të kufizuar ose ndaluar aksesin e fëmijëve në rrjete sociale derisa ata të arrijnë një moshë të përshtatshme.
Sipas një raporti të vitit 2024 nga Qendra Kombëtare për Kërkime Sociale dhe Kriminologjike, rreth 50 për qind e fëmijëve nën 18 vjeç në Egjipt përdorin rrjete sociale, ku janë të ekspozuar ndaj përmbajtjeve të dëmshme, ngacmimeve kibernetike dhe abuzimeve.
Një trend global në rritje
Këto nisma janë pjesë e një tendence globale. Australia u bë në dhjetor vendi i parë në botë që ndaloi rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç, duke nxitur debate të forta mbi privatësinë, sigurinë dhe shëndetin mendor. Edhe Mbretëria e Bashkuar po shqyrton masa më të rrepta për të kufizuar kohën e fëmijëve para ekranit dhe për t’i mbrojtur ata nga përmbajtjet e dëmshme.
Ndërsa gjithnjë e më shumë vende po lëvizin drejt kufizimeve, debati mbi balancën mes mbrojtjes së fëmijëve dhe lirisë digjitale pritet të intensifikohet, me prindërit që mbeten në qendër të kësaj sfide globale.
