Tri dekada pas rrethimit të Sarajevës, ku forcat serbe qëlluan përditë qytetin duke shkaktuar 11.541 viktima civile – mes tyre 1.601 fëmijë – hetimet për krimet e luftës po rifillojnë. Dhimbja e atyre viteve, e gdhendur në kujtesën e popullit boshnjak, po rikthehet fuqishëm në skenën ndërkombëtare pas nisjes së një procesi të ri hetimor në Milano.
Gazetari kroat investigativ, Domagoj Margetiq, i cili ka kaluar mbi 25 vite duke hulumtuar krimet e luftës në Bosnje e Hercegovinë, pretendon se gjatë rrethimit individë të pasur dhe figura politike të rëndësishme nga Italia, Spanja, SHBA-ja, Kanadaja dhe Britania paguan snajperë serbë për të qëlluar civilë boshnjakë. Këto veprime ai i quan “safari njerëzore”, duke theksuar se viktimat shpesh ishin gra, burra të pambrojtur dhe madje fëmijë të pafajshëm.
Në kuadër të këtyre akuzave, Margetiq ka paraqitur padi penale në Zyrën e Prokurorit Publik të Milanos kundër presidentit serb Aleksandar Vuçiq. Ai thotë se ka dorëzuar dokumente, fotografi dhe video që, sipas tij, tregojnë se Vuçiq ndodhej në Sarajevë gjatë luftës si pjesë e një njësie paraushtarake të komanduar nga Slavko Aleksiq, e pozicionuar në varrezat hebraike – një prej vendeve nga ku snajperët godisnin vazhdimisht civilët. Sipas tij, disa dëshmitarë nga ushtria serbe e asaj kohe e konfirmojnë praninë e Vuçiqit në atë zonë.
Margetiq kujton se në vitin 1996 oficeri i inteligjencës boshnjake, Nexhad Ugljen, kishte nisur një hetim dhe kishte arrestuar një italian të përfshirë në këto udhëtime fundjave, por ai vetë u vra më pas në Sarajevë, duke e mbyllur çështjen. Sipas gazetarit, kjo tregon shkallën e ndërhyrjes politike që ka penguar drejtësinë ndër vite.
Ai shton se disa prej personave që kanë qëlluar civilët janë ende gjallë, madje njëri prej tyre ka ndryshuar emrin për të shmangur hetimet. Margetiq thotë se nuk i publikon emrat për të mos rrezikuar manipulimin e provave, por është i gatshëm t’i dorëzojë të gjitha të dhënat para drejtësisë.
Ndërkohë, Ministria e Jashtme e Serbisë ka mohuar akuzat kundër Vuçiqit, por pa sqaruar nëse ai ishte apo jo në Sarajevë gjatë luftës.
Pamjet e publikuara në vitin 2021, që tregojnë snajperë serbë duke synuar civilët, e kanë rikthyer në vëmendje tragjedinë, ndërsa familjet e 11.541 viktimave – sidomos prindërit e 1.601 fëmijëve të vrarë – vazhdojnë të kërkojnë drejtësi dhe përgjegjësi nga autorët e këtyre krimeve.
