Viktimat e dhunës digjitale në Kosovë mbeten pa mbrojtje të përshtatshme ligjore, pasi kjo formë e dhunës nuk është e specifikuar si vepër e veçantë në Kodin Penal. Organizatat feministe dhe shoqëria civile po kërkojnë ndryshimin e ligjit, duke argumentuar se pa një përcaktim konkret, viktimat nuk mbrohen dhe autorët nuk marrin dënime adekuate.
Kjo zbrazëti ligjore u bë e qartë me rastin e grupit “AlbKings” në Telegram, ku shpërndaheshin foto dhe video intime të vajzave bashkë me të dhënat e tyre personale. Ish-administratori i grupit, E.A., u arrestua në vitin 2024, por akuza ndaj tij ishte “vjedhje e identitetit dhe kredencialeve”, pasi vepra specifike që ai kreu nuk ekziston në kod.
Arrita Rezniqi nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) shpjegon se kjo situatë i detyron prokurorët t’i përshtatin rastet me vepra ekzistuese, gjë që vështirëson ndjekjen penale dhe rrezikon minimizimin e krimit. Kjo u pa qartë kur tre të akuzuar në rastin “AlbKings” u dënuan vetëm me gjoba (2,000 deri 2,500 euro) pasi pranuan fajësinë për veprën “ngacmim”. Rezniqi thekson se me avancimet teknologjike, si inteligjenca artificiale, nevoja për specifika ligjore është urgjente.
Edhe Besarta Breznica nga Rrjeti i Grave të Kosovës (RRGK) kërkon ndryshime, duke thënë se rastet e dhunës online po shtohen, por ndiqen për vepra më të lehta si “kanosje” apo “ngacmim”, që nuk pasqyrojnë peshën e krimit. Ajo e sheh këtë si dëshmi se institucionet nuk po e marrin seriozisht sigurinë e grave.
Ministria e Drejtësisë ka konfirmuar se kjo kërkesë po shqyrtohet nga grupi punues për ndryshimin e Kodit Penal që nga viti 2024, por procesi është vonuar.
Arsyeja pse organizatat feministe insistojnë në këtë ndryshim është se gratë janë viktimat kryesore. Rezniqi e përkufizon këtë si zgjerim të dhunës me bazë gjinore në hapësirën virtuale. Një hulumtim i organizatës D4D (2022-2023) gjeti se lajmet ku gratë janë subjekt marrin tri herë më shumë reagime, kryesisht gjuhë urrejtjeje nga burrat, veçanërisht ndaj grave në politikë.
Një sfidë tjetër mbetet identifikimi i autorëve që fshihen pas profileve të rreme. Sipas IKD-së, ndërsa departamenti i krimeve kibernetike është efektiv në raste të rënda si terrorizmi, i njëjti nivel bashkëpunimi nuk vërehet në rastet individuale të ngacmimeve apo shantazheve.
