Dehidratimi ndodh kur trupi humbet shumë ujë, zakonisht sepse humb lëngje më shpejt sesa i merr. Kjo mund të shkaktojë ndryshime në vëllimin e gjakut, duke çuar në ulje ose luhatje të tensionit.
Si lidhet hidratimi me tensionin e gjakut?
Statusi i hidratimit ndikon në tensionin e gjakut përmes lidhjes së tij me vëllimin e gjakut – sasia totale e lëngut që qarkullon në enët e gjakut, përfshirë arteriet, kapilarët, venat, venulat dhe zemrën.
Gjaku përmban një përqindje të lartë uji, kryesisht brenda plazmës, e cila përbën deri në 60% të vëllimit të gjakut, ndërsa vetë plazma është afro 90% ujë. Prandaj, dehidratimi ul vëllimin e gjakut, duke ndikuar drejtpërdrejt në tensionin arterial.
Si e ul dehidratimi tensionin e gjakut?
Kur jeni të dehidratuar, vëllimi i gjakut bie. Me më pak gjak që qarkullon, presioni mbi muret e arterieve zvogëlohet, duke shkaktuar tension të ulët.
Në raste të rënda, një ulje e papritur e vëllimit të gjakut mund të shkaktojë një gjendje kërcënuese për jetën të quajtur shok hipovolemik – ku zemra nuk furnizon dot trupin me sasinë e nevojshme të gjakut për shkak të mungesës së lëngjeve.
Pse dehidratimi mund ta rrisë ndonjëherë tensionin
Edhe pse fillimisht mund të ulë tensionin, dehidratimi në disa raste mund ta rrisë atë.
Kjo ndodh sepse mungesa e ujit ul vëllimin e gjakut dhe nxit trupin të prodhojë hormone si vazopresina dhe angiotensina, të cilat:
- ngushtojnë enët e gjakut, duke rritur presionin mbi muret arteriale,
- e bëjnë gjakun më të trashë, duke e detyruar zemrën të punojë më shumë për ta pompuar.
Me kalimin e kohës, kjo gjendje vendos një presion shtesë mbi zemrën dhe enët e gjakut, duke rritur rrezikun për pasoja negative shëndetësore.
Shenjat e dehidratimit
Simptomat e zakonshme përfshijnë:
- etje,
- gojë të thatë,
- lodhje të lehtë,
- marramendje ose ndjesi të fikti,
- ngërçe muskulore,
- nervozizëm, konfuzion,
- përgjumje,
- urinë me ngjyrë të verdhë të errët ose qelibar.
Dehidratimi gjithashtu mund të shkaktojë çrregullime të elektroliteve dhe probleme të shumta trupore, si:
- infeksione urinare,
- gurë në veshka,
- kriza epileptike,
- shok hipovolemik.
Si të qëndroni të hidratuar
- Pini mjaft ujë – sasia varet nga aktiviteti, temperatura e mjedisit dhe gjendja shëndetësore. Konsultohuni me mjekun për nevojat tuaja.
- Shmangni pijet me kafeinë nëse keni tendencë të humbni shumë lëngje, pasi kafeina ka efekt diuretik.
- Rrisni marrjen e lëngjeve kur jeni të sëmurë, gjatë motit të nxehtë ose kur djersitni shumë.
- Konsumoni ushqime të pasura me ujë si shalqiri, kastravecat, spinaqi dhe luleshtrydhet.
Thelbi
- Dehidratimi mund të ulë tensionin duke reduktuar vëllimin e gjakut.
- Në disa raste, mund ta rrisë atë për shkak të trashjes së gjakut dhe ngushtimit të enëve të gjakut nga hormonet.
- Mbajtja e një niveli të mirë hidratimi është thelbësore për rregullimin e tensionit të gjakut.
- Simptoma si marramendja, urina e errët ose konfuzioni kërkojnë rritje të marrjes së lëngjeve ose kujdes mjekësor.
