Evoluon ideja e numërimit të trupave
LUFTA E UKRAINËS ka qenë një vatër e inovacionit ushtarak. Ndër më interesantet është përdorimi i “nxitjeve të stilit të video-lojërave” për të rritur efikasitetin e forcave të armatosura në luftën kundër pushtimit rus. Sistemi siguron që operatorët e suksesshëm të dronëve të marrin dronë të rinj përpara kolegëve të tyre më pak efektivë. Tani procesi po përmirësohet me atë që Mykhailo Fedorov, ministri i transformimit digjital të Ukrainës, e ka quajtur “Amazon për ushtrinë”—një skemë që u lejon njësive të blejnë pajisje të fushëbetejës me pikët e fituara nga shkatërrimi i mjeteve ruse dhe objektivave të tjerë.
“Gamifikimi”, një term i krijuar në fillim të viteve 2000, është përdorur në shumë fusha, nga kujdesi shëndetësor dhe programet e besnikërisë së klientëve te arsimi dhe produktiviteti në vendin e punës. Pjesëmarrësit fitojnë pikë; tabela të klasifikimit, shufra progresi, nivele dhe stema priren të jenë të pranishme. Në disa raste, pikët mund të shndërrohen në shpërblime përtej kënaqësisë së “fitores” së përcaktuar nga loja.
Gamifikimi hyri në luftën e dronëve në gusht të vitit 2024, kur Ushtria e Dronëve, një nismë e mbështetur nga qeveria për të siguruar dronë për forcat e armatosura, nisi një sistem “bonusi”. Lufta e dronëve është e përshtatshme për gamifikim sepse të gjitha vrasjet regjistrohen nga të njëjtat kamera të dronëve që përdoren për të pilotuar mjetin ajror dhe tashmë ekziston një sistem për regjistrimin e tyre. (Në forma të tjera të luftimit, pretendimet mund të jenë të ekzagjeruara—luftëtarët mund të mos i dinë rezultatet e një predhe mortaje të hedhur.) Pasi një vrasje me dron regjistrohet, identifikohet dhe konfirmohet, ajo fiton një numër pikësh në varësi të vlerës ushtarake të objektit të shkatërruar.
Një operator droni që shkatërron një tank T-90M – mjeti luftarak më i avancuar i Rusisë – me një dron njëpërdorimësh me Pamje nga Perspektiva e Parë (FPV) merr pikë të mjaftueshme për ta bërë njësinë e tij të përshtatshme për të marrë 15 të tjerë (që do t’u kushtonin forcave të armatosura rreth 10,000 dollarë në total). Sistemi u jep operatorëve një nxitje për të gjetur objektiva me vlerë të lartë dhe bën që njësitë që shënojnë vrasje të shpërblehen me rifurnizim të shpejtë. Edhe pse Ukraina prodhoi 1.5 milionë dronë vitin e kaluar, ata kurrë nuk mjaftojnë.
Batalioni elitar i 414-të i Sistemeve pa Pilot për Sulme me Mjete Ajrore pa ekuipazh i Marinsave, më i njohur si “Zogjtë e Magyar” sipas komandantit të tyre karizmatik, Robert Brovdi (nofka operative Magyar), e kanë zbatuar këtë sistem me efekt të mirë. I themeluar në vitin 2022 si një togë – një formacion relativisht i vogël – Zogjtë e Magyar u bë një regjiment i plotë në fund të vitit 2024. Tani ai përbën 8% të mjeteve të blinduara ruse që shkatërron Ukraina, sipas shifrave zyrtare. Në prill, njësia u ngjit në krye të tabelës së klasifikimit me 16,298 pikë, nga vendi i dytë, dhe ka qëndruar aty që atëherë. Në qershor, zoti Brovdi u emërua shef i përgjithshëm i forcave pa pilot të Ukrainës.
Në prill, zoti Fedorov njoftoi se sistemi i pikëve do të integrohej me Brave 1 Market, një sistem që u lejon njësive luftarake të sigurojnë pajisje direkt, duke anashkaluar procesin standard të prokurimit, i cili mund të jetë i ngadaltë dhe i rëndë. Sistemi gjithashtu i motivon trupat të regjistrojnë çdo sulm me dron, gjë që duhet ta bëjnë manualisht. Kjo u jep komandantëve një pasqyrë më të plotë të luftimeve.
Përveç kanalizimit të burimeve aty ku ato përdoren më mirë, gamifikimi i jep formë karakterit të luftimit, sipas zotit Fedorov. Ai vë në dukje se Ushtria e Dronëve së fundmi e rriti numrin e pikëve për vrasjen e një këmbësori nga dy në gjashtë. Njësitë si Zogjtë e Magyar filluan menjëherë të vrisnin më shumë këmbësorë. Zoti Fedorov thotë se kjo çoi në një dyfishim të numrit të viktimave të këmbësorisë ruse. Një ndryshim i mëvonshëm dyfishoi numrin e pikëve për eliminimin e operatorëve rusë të dronëve, duke i bërë ata objektiva me vlerë më të lartë se tanket. Ndryshime të tilla tregojnë se si sistemi mund të ndryshojë me prioritetet e komandantëve. Ato kanë çuar gjithashtu në një rënie të numrit të tankeve të shkatërruara.
Kritikët i kanë dënuar “luftërat e stilit të video-lojërave” si çnjerëzore që nga lufta e parë e Gjirit në vitin 1991. Ata janë të tronditur që gamifikimi shpërblen vrasjen me pikë që mund të përdoren për të fituar para virtuale për të blerë më shumë armë. Tradicionalistët mund të shqetësohen se gamifikimi minon hierarkinë ushtarake duke decentralizuar kontrollin e furnizimeve. Por përdorimi i objektivave sasiorë në luftë nuk është i ri. Numërimi i trupave ishte “masa kryesore e progresit” për forcat amerikane në luftën e Vietnamit, vëren një historian. Ato përcaktonin se kush merrte medalje, grada e madje edhe shpërblime, siç ishte koha larg frontit. Luftëtarët e sotëm, të cilët janë rritur duke luajtur video-lojëra, pa dyshim do ta shohin gamifikimin si një evolucion të natyrshëm të asaj ideje.
Nga The Economist për lexuesin shqiptar Dija Online
