A keni vënë re se kur temperaturat rriten gjatë verës, dëshirat tuaja ushqimore ndryshojnë rrënjësisht? Në vend të supave të nxehta apo pjatave të rënda, papritmas preferoni sallata të freskëta, fruta të lëngshme, akullore apo pije të ftohta.
Ky ndryshim në oreks nuk është rastësi; ai drejtohet nga biologjia dhe mënyra se kaip trupi përpiqet të rregullojë temperaturën e tij.
1. Ruajtja e temperaturës së brendshme të trupit (Termorregullimi)
Arsyeja kryesore pse moti i nxehtë ndryshon dëshirat për ushqim lidhet me nevojën e trupit për të mbajtur një temperaturë konstante prej rreth 37°C.
-
Kur tretni ushqimin, trupi prodhon nxehtësi përmes një procesi të quajtur termogjeneza e induktuar nga dieta.
-
Ushqimet e rënda, të pasura me proteina dhe yndyra, kërkojnë më shumë energji për t’u tretur dhe gjenerojnë më shumë nxehtësi të brendshme. Për të shmangur mbinxehjen kur jashtë bën vapë, trupi ju dërgon sinjale për të shmangur ushqimet e rënda dhe për të kërkuar opsione më të lehta që nuk do t’ju shtojnë ndjenjën e nxehtësisë.
2. Nevoja e shtuar për hidratim dhe lëngje
Në ditët e nxehta, trupi humbet ujë dhe elektrolite përmes djersitjes për t’u ftohur.
-
Për shkak të kësaj, truri juaj mund të ngatërrojë ndonjëherë etjen me urie, ose thjesht kërkon ushqime që kanë një përmbajtje të lartë uji për t’ju mbajtur të hidratuar.
-
Kjo është arsyeja pse ushqimet e freskëta si shalqini, trangujt, domatet dhe frutat e pyllit bëhen kaq të dëshirueshme: ato ofrojnë jo vetëm shije, por edhe lëngje dhe kripëra minerale që humbasin nga djersa.
3. Ndryshimet hormonale dhe ndikimi te oreksi
Moti i nxehtë ndikon gjithashtu te hormonet që rregullojnë urinë dhe ngopjen:
-
Grelina (hormoni i urisë) dhe leptina (hormoni i ngopjes) mund të ndikohen nga ndryshimet sezonale. Disa studime sugjerojnë se metabolizmi dhe oreksi priren të ngadalësohen pak gjatë muajve të nxehtë, pasi trupi nuk ka nevojë për aq shumë kalori për të ruajtur nxehtësinë (ndryshe nga dimri, kur trupi kërkon më shumë yndyra për t’u ngrohur).
4. Përgjigjja psikologjike dhe dëshira për freski
Përveç biologjisë, ekziston edhe një komponent psikologjik. Kur jeni të zhytur në vapë, truri juaj lidh ushqimet e freskëta, të kripura ose të ëmbla e të ftohta (si akullorja apo limonada) me rehatinë dhe lehtësimin e menjëhershëm nga nxehtësia. Ky mekanizëm i shpërblimit e bën trurin t’i dëshirojë edhe më shumë këto ushqime gjatë stinës së verës.
