Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka kërkuar sërish që Serbia të japë llogaridhënie për dy incidentet e rënda të vitit 2023: sulmin e armatosur në Banjskë të Zveçanit dhe dhunën ndaj trupave të KFOR-it në Zveçan. Në konferencën për media të mbajtur para takimit të ministrave të Jashtëm të vendeve anëtare të NATO-s, Rutte theksoi se Aleanca ka më shumë se dy vjet që kërkon hetim të plotë dhe sjelljen para drejtësisë të të gjithë personave përgjegjës.
Ai kujtoi se përpjekjet për këtë çështje kanë qenë të vazhdueshme, si nga paraardhësi i tij, ashtu edhe personalisht në komunikim të drejtpërdrejtë me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq. “Ai më premtoi se do të punonte në këtë çështje dhe do të jepte rezultate. I bëjmë thirrje autoriteteve serbe të luajnë rolin e tyre”, theksoi Rutte.
Duke komentuar procesin e dialogut Kosovë–Serbi, Rutte nënvizoi se ai mbetet në duart e Bashkimit Evropian, ndërsa NATO vazhdon të luajë rol indirekt përmes misionit të KFOR-it. “Ne e ndjekim nga afër situatën dhe përpiqemi të jemi sa më të dobishëm në ruajtjen e stabilitetit”, deklaroi ai.
Sulmi terrorist në Banjskë më 25 shtator 2023 u krye nga një grup i armatosur serb i udhëhequr nga Milan Radoiçiq, i cili hyri me strukturë të organizuar në territorin e Kosovës dhe vrau policin Afrim Bunjaku. Për këtë rast, Prokuroria Speciale e Kosovës ka ngritur aktakuzë ndaj 45 pjesëtarëve të grupit të armatosur.
Ndërkohë, në maj të po atij viti, 93 pjesëtarë të KFOR-it u plagosën – disa rëndë – gjatë protestave të dhunshme të serbëve lokalë në Zveçan, të cilët kundërshtonin hyrjen në detyrë të kryetarëve shqiptarë në komunat veriore. Incidenti u cilësua nga NATO si një sulm i papranueshëm kundër forcave paqeruajtëse, që përbën shkelje të drejtpërdrejtë të sigurisë ndërkombëtare.
Deklaratat e Rutte-s rikonfirmojnë pritjet e Aleancës që Serbia të bashkëpunojë plotësisht në zbardhjen e këtyre ngjarjeve dhe të kontribuojë në uljen e tensioneve në rajon. Për komunitetet ndërkombëtare dhe ato myslimane që ndjekin nga afër zhvillimet në Ballkan, kërkesa për drejtësi dhe përgjegjësi mbetet kyçe për paqe dhe stabilitet afatgjatë.
