Zinku është një mineral thelbësor për shëndetin. Ai luan rol kyç në funksionimin e sistemit imunitar, shërimin e plagëve, shëndetin e lëkurës, shikimin dhe prodhimin e hormoneve. Megjithatë, marrja e suplementeve të zinkut çdo ditë për periudha të gjata mund të ketë si përfitime, ashtu edhe rreziqe, sidomos nëse tejkalohet doza e rekomanduar.
Përfitimet e mundshme të marrjes së rregullt të zinkut
Kur merret në sasi të përshtatshme, zinku mund të ofrojë disa përfitime të rëndësishme:
-
Forcon sistemin imunitar, duke ndihmuar trupin të luftojë infeksionet
-
Përshpejton shërimin e plagëve dhe rigjenerimin e indeve
-
Mbështet shëndetin e lëkurës, sidomos te aknet dhe inflamacionet
-
Ndihmon shëndetin riprodhues, veçanërisht te meshkujt
-
Përmirëson shijen dhe nuhatjen, të cilat varen nga niveli i zinkut
Këto përfitime janë më të theksuara tek personat që kanë mungesë zinku.
Çfarë ndodh kur zinku merret për një kohë të gjatë?
Problemet zakonisht shfaqen kur:
-
zinku merret çdo ditë për muaj ose vite
-
doza është më e lartë se nevojat ditore
-
kombinohet me suplemente të tjera pa kontroll mjekësor
1. Mungesë e bakrit
Një nga rreziqet më të njohura të marrjes afatgjatë të zinkut është:
-
ulja e përthithjes së bakrit
-
kjo mund të çojë në anemi, lodhje dhe dobësim të sistemit nervor
Zinku dhe bakri konkurrojnë për përthithje në zorrë, ndaj teprica e zinkut mund të krijojë çekuilibër.
2. Dobësim i sistemit imunitar
Ironikisht, megjithëse zinku ndihmon imunitetin:
-
dozat e larta për një kohë të gjatë mund ta shtypin funksionin imunitar
-
rrisin rrezikun për infeksione
3. Probleme me tretjen
Efekte anësore të zakonshme përfshijnë:
-
të përziera
-
dhimbje stomaku
-
diarre
-
shije metalike në gojë
Këto janë më të shpeshta kur zinku merret me stomak bosh.
4. Ulje e kolesterolit “të mirë” (HDL)
Marrja e zinkut në doza të larta për periudha të gjata mund të:
-
ulë nivelet e HDL, kolesterolit mbrojtës për zemrën
-
ndikojë negativisht në shëndetin kardiovaskular
5. Ndërveprime me ilaçe
Zinku mund të ndërveprojë me:
-
antibiotikë
-
ilaçe për presionin e gjakut
-
diuretikë
Kjo mund të ulë efektivitetin e barnave ose të suplementit.
Sa zink është i sigurt për përdorim të përditshëm?
Nevoja ditore mesatare është:
-
8 mg për gratë
-
11 mg për burrat
Kufiri maksimal i sigurt:
-
40 mg në ditë
Marrja e vazhdueshme mbi këtë nivel rrit ndjeshëm rrezikun e efekteve anësore.
Kush duhet të ketë kujdes të veçantë?
Kujdes rekomandohet për:
-
persona që marrin zink për muaj pa analiza gjaku
-
njerëz që marrin disa suplemente njëkohësisht
-
persona me sëmundje kronike
-
gra shtatzëna ose në gjidhënie
A është më mirë zinku nga ushqimi?
Po. Zinku nga ushqimi është më i sigurt dhe më i balancuar. Burime të mira përfshijnë:
-
mishin e kuq dhe pulën
-
peshkun dhe frutat e detit
-
farat e kungullit
-
arrat
-
drithërat integrale
-
bishtajoret
Përfundimi
Zinku është i domosdoshëm për shëndetin, por:
-
më shumë nuk do të thotë gjithmonë më mirë
-
përdorimi i përditshëm afatgjatë i suplementeve duhet bërë me kujdes
-
idealisht, suplementimi duhet të bazohet në nevojë reale, jo si zakon i përhershëm
