Një raport i brendshëm i ministrisë së jashtme tregon se Riadi kërkon të çarmatosë Hamasin dhe të zbatojë reformën e Autoritetit Palestinez
Nga Daniel Hilton
Arabia Saudite planifikon të marrë një rol udhëheqës në Gazën e pasluftës duke ndihmuar në çarmatosjen dhe margjinalizimin e Hamasit, si dhe duke ofruar mbështetje financiare dhe logjistike për Autoritetin Palestinez (AP). Kjo zbulohet në një raport të brendshëm të ministrisë së jashtme, të parë nga Middle East Eye.
“Mbretëria synon të mbështesë dislokimin e një misioni paqeruajtës ndërkombëtar në Gaza”, thuhet në raport.
Arabia Saudite është përmendur si një shtet që mund të kontribuojë në një forcë të tillë, së bashku me vende të tjera arabe dhe me shumicë myslimane.
Dokumenti thotë se ai “synon të paraqesë vizionin e mbretërisë për rritjen e stabilitetit në Rripin e Gazës dhe territoret palestineze”.
Kjo do të bëhet, sipas raportit, “duke margjinalizuar rolin e Hamasit në qeverisje” dhe duke reformuar Autoritetin Palestinez “në një mënyrë që i shërben aspiratave të popullit palestinez për një shtet të pavarur e sovran në kufijtë e vitit 1967, me Jerusalemin si kryeqytet”.
Arabia Saudite thotë se Hamasi ka një “ndikim në pengimin e përpjekjeve për paqe dhe thellimin e ndasive” dhe për këtë arsye duhet të anashkalohet.
Kjo mund të arrihet, sipas dokumentit, përmes çarmatimit “progresiv” “nëpërmjet marrëveshjeve ndërkombëtare dhe rajonale që garantojnë neutralitetin”.
Dorëzimi gradual i qeverisjes tek Autoriteti Palestinez do të ndihmojë gjithashtu në zvogëlimin e rolit të Hamasit në Gaza, sugjeron raporti, duke propozuar “lidhjen e këtyre përpjekjeve me zgjidhjen me dy shtete”.
Dokumenti thotë se kjo do të bëhet në konsultim me Egjiptin, Jordaninë dhe Autoritetin Palestinez, duke cituar udhëzimet nga Manal bint Hassan Radwan, një zyrtare gjithnjë e më me ndikim në ministrinë e jashtme.
Autoriteti Palestinez nuk ka pasur prani në Gaza që nga viti 2007, kur tensionet mbi fitoren e Hamasit në zgjedhjet legjislative shkaktuan përplasje midis lëvizjes dhe Fatahut, partisë që dominon Autoritetin Palestinez.
Sipas dokumentit, Arabia Saudite kërkon reforma institucionale të Autoritetit Palestinez për të luftuar korrupsionin, për të përmirësuar efikasitetin dhe për të siguruar përfaqësim më të mirë të të gjitha fraksioneve palestineze.
“Reformimi i Autoritetit është një shtyllë themelore për arritjen e unitetit kombëtar dhe sigurimin e një qeverisjeje efektive dhe transparente”, thotë raporti.
Dokumenti saktëson se Arabia Saudite do të ofrojë mbështetje financiare dhe teknike për të ndihmuar Autoritetin Palestinez të ofrojë shërbime thelbësore për popullin palestinez. Nuk përcaktohet se sa para synon të kontribuojë.
Raporti gjithashtu bën thirrje për dialog kombëtar palestinez “për të integruar fraksionet nën ombrellën e Autoritetit Palestinez, duke forcuar kështu kohezionin kombëtar”.
Thuhet se mbretëria do të organizonte “workshope dhe konferenca rajonale” për të mbështetur dialogun.
Nuk përmendet nëse Hamasi do të përfshihej. Izraeli nuk përmendet fare në të gjithë dokumentin.
Nisma diplomatike
Raporti mban datën 29 shtator, një ditë pasi Ministri i Jashtëm saudit, Princi Faisal bin Farhan, mbajti një fjalim në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara duke bërë thirrje për veprim të menjëhershëm ndërkombëtar për të ndaluar gjenocidin e Izraelit në Gaza.
Gjatë verës, Arabia Saudite dhe Franca nxitën një marrëveshje për Gazën që do t’i jepte fund gjenocidit, i cili ka vrarë më shumë se 68,000 palestinezë, do të vendoste një forcë sigurie ndërkombëtare në enklavë dhe do të niste dialogun izraelito-palestinez.
Megjithëse në fund Presidenti amerikan Donald Trump e shtyu me forcë marrëveshjen e tij të armëpushimit në fillim të tetorit, me ndihmën e disa shteteve të Lindjes së Mesme, shumë elementë të propozimit saudito-francez duket se janë përfshirë.
Marrëveshja e armëpushimit, për të cilën Trump këmbëngul se do t’i japë fund luftës në Gaza, përfshiu një shkëmbim të burgosurish dhe një tërheqje të pjesshme të trupave izraelite.
Sipas marrëveshjes, pritet që Hamasi të çarmatoset, gjë që zyrtarët e lëvizjes kanë thënë se do të ndodhë vetëm kur të përfundojë pushtimi izraelit dhe të ketë një shtet të pavarur palestinez.
Trump u takua me udhëheqësit e disa vendeve të mëdha arabe dhe me shumicë myslimane në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në shtator për të diskutuar negociatat e armëpushimit.
Sipas një burimi të lartë të sigurisë egjiptiane, Trump u kërkoi të gjitha vendeve të pranishme – Jordanisë, Emirateve të Bashkuara Arabe, Indonezisë, Pakistanit, Turqisë, Arabisë Saudite, Katarit dhe Egjiptit – të kontribuonin me trupa në forcën paqeruajtëse ndërkombëtare.
Pasi filloi armëpushimi, Trump mblodhi liderët botërorë në Sharm el-Sheikh të Egjiptit për një samit mbi të ardhmen e Gazës. Princi i Kurorës Saudite, Mohammed bin Salman, dhe Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Mohammed bin Zayed Al Nahyan, mungonin në mënyrë të dukshme.
Burime egjiptiane, saudite dhe nga Emiratet i thanë MEE se mungesat e tyre pasqyronin irritimin që ata nuk po luanin një rol aq të spikatur në marrëveshje sa dëshironin.
Si shtetet më të pasura të rajonit, Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe pritet të mbulojnë kostot për pjesën më të madhe të ndihmës humanitare dhe rindërtimit të Gazës.
Smotrich hedh poshtë idenë e një shteti palestinez
Uashingtoni është i etur që Arabia Saudite të bëhet shteti i fundit arab që vendos marrëdhënie të hapura me Izraelin, ashtu siç bënë aleatët e saj të Gjirit, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahreini, në vitin 2021.
Të enjten, Ministri me ndikim i Financave i Izraelit, Bezalel Smotrich, tha se vendi i tij duhet të refuzojë çdo marrëveshje të tillë me Arabinë Saudite nëse ajo bëhet në këmbim të një shteti palestinez.
“Nëse Arabia Saudite na thotë se normalizimi është në këmbim të një shteti palestinez, atëherë jo faleminderit, miqtë e mi,” tha Smotrich në një konferencë të organizuar nga Instituti Tzomet.
“Vazhdoni t’u hipni deveve tuaja në shkretëtirën saudite. Ne do të vazhdojmë të zhvillojmë ekonominë, shoqërinë dhe shtetin tonë me të gjitha gjërat e mrekullueshme që dimë të bëjmë.”
