Në Prishtinë, pyetja që sot pëshpëritet në korridoret institucionale dhe në bisedat e zakonshme qytetare është e thjeshtë, por e rëndë: si është e mundur? Si mund të ndëshkohet Kosova – vendi më pro-amerikan në Evropë – ndërsa Serbia mbetet e paprekur?
Vendimi i administratës Trump për të pezulluar procedurat e vizave migruese për Kosovën ka rënë si një shuplakë morale. Kosova është rreshtuar në një listë prej 75 shtetesh, të cilat Uashingtoni i konsideron potencialisht “barrë publike”, për shkak të varfërisë, shëndetit, moshës apo varësisë nga ndihmat sociale. Kjo vlerësim nuk është vetëm teknik; është simbolik dhe i dhimbshëm.
Për kosovarët, Amerika nuk ka qenë thjesht aleat. Ka qenë shpëtim. Është vendi që udhëhoqi ndërhyrjen që ndali spastrimin etnik, që mbështeti pavarësinë dhe që u bë busull morale për një shtet të ri. Asnjë popull në rajon nuk ka treguar kaq hapur dashuri, besnikëri dhe mirënjohje ndaj SHBA-së sa Kosova.
Dhe megjithatë, sot ndodh paradoksi: Kosova ndëshkohet, Serbia jo. Serbia, e cila mban lidhje të hapura politike, ekonomike dhe ushtarake me Rusinë, kalon pa u prekur nga ky pezullim. Ky kontrast e zhvesh realitetin e ri të politikës amerikane: besnikëria morale nuk peshon më aq sa llogaritë pragmatike.
Nga 21 janari, për shumë familje kosovare mbyllet dera e ribashkimit familjar, zbehet ëndrra e Lotarisë Amerikane dhe vendoset një filtër i rreptë që mat trupin, xhepin dhe shëndetin, jo historinë dhe sakrificën. Kjo është goditje për një shoqëri që ende shëron plagët e luftës dhe varfërisë.
Ky vendim duhet të shërbejë si kambanë alarmi për Kosovën. Jo për të braktisur miqësinë me SHBA-në, por për të kuptuar se epoka e mbështetjes pa kushte ka marrë fund. Kosova duhet të forcojë pozicionin e saj në Evropë, të ndërtojë aleanca më të qëndrueshme dhe të mos mbetet peng i një dashurie të njëanshme.
Në një botë gjithnjë e më transaksionale, dinjiteti i një shteti të vogël mbrohet vetëm përmes balancës, mençurisë dhe vetëbesimit.
