Instituti EPIK ka publikuar të dhëna lidhur me ndikimin e liberalizimit të vizave në numrin e azilkërkuesve nga Kosova në Bashkimin Evropian, si dhe mbi trendet e migrimit gjatë vitit të parë pas hyrjes në fuqi të këtij procesi.
Sipas raportit, në vitin 2024 – viti i parë i liberalizimit të vizave – janë regjistruar gjithsej 5,635 kërkesa për azil nga qytetarë të Kosovës në vendet e BE-së. Destinacionet kryesore kanë qenë Franca me 3,150 kërkesa, Gjermania me 1,665 dhe Italia me 485 kërkesa.
EPIK thekson se gjatë këtij viti është shënuar një rritje prej 144% e numrit të azilkërkuesve nga Kosova. Megjithatë, sipas institutit, kjo rritje ka qenë e përkohshme dhe brenda parametrave të parashikuara, duke mos paraqitur një devijim të pazakontë në krahasim me përvojat e vendeve të tjera të rajonit pas liberalizimit të vizave.
Raporti nënvizon se, ndonëse rritja prej 144% mund të duket e konsiderueshme, ajo rezulton dukshëm më e ulët kur krahasohet me shtetet e tjera të Ballkanit Perëndimor në vitin e tyre të parë të liberalizimit.
Në rastin e Maqedonisë së Veriut, numri i azilkërkuesve ishte rritur për 895%, ndërsa Serbia kishte shënuar një rritje prej 356%. Shqipëria kishte regjistruar një rritje prej 166%. Vetëm Mali i Zi dhe Bosnja e Hercegovina arritën ta mbajnë rritjen e kërkesave për azil nën 100% në vitin e parë pas liberalizimit.
Në këtë kontekst, EPIK vlerëson se situata e Kosovës mbetet brenda kornizave të pritshme, duke sugjeruar se liberalizimi i vizave nuk ka prodhuar një valë të jashtëzakonshme migrimi apo një rritje të pakontrolluar të azilkërkuesve drejt BE-së.
Të dhënat, sipas institutit, ofrojnë një pasqyrë krahasuese që ndihmon në vlerësimin objektiv të ndikimit të liberalizimit të vizave dhe në kuptimin e dinamikave migratore në rajon.
